1. Hướng phát triển nguồn nhân lực và mức sống dân cư:

a. Dự báo tốc độ tăng và qui mô dân số tỉnh đến năm 2020:

Thực tế cho thấy, tốc độ tăng trưởng dân số Bắc Ninh giảm dần chủ yếu là do tỷ lệ sinh giảm xuống. Năm 2000 tốc độ tăng tự nhiên là 1,2%, thấp hơn so với trung bình cả nước. Dự kiến đến năm 2005 tỷ lệ đó giảm xuống 0,97% và năm 2010 còn 0,87%. Thời kỳ sau, đến năm 2020 theo dự tính tốc độ đó có thể giảm xuống tới 0,62% (xem phụ lục 5).

Tương ứng, năm 2005 dân số Bắc Ninh khoảng 1004 nghìn người, năm 2010: 1058 nghìn người và năm 2020: 1174 nghìn người.

b. Nguồn lao động:

Các tính toán dự báo dân số cho thấy từ nay đến 2020 về giá trị tuyệt đối số lượng trẻ em dưới tuổi lao động có giảm nhưng không nhiều lắm, đây là một khả năng để nâng cao chất lượng của ngành giáo dục của tỉnh cũng như việc ổn định trưoừng lớp, giáo viên. Hai nhóm có biến đổi lớn cả về số tương đối lẫn tuyệt đối là dân số trong độ tuổi và trên độ tuổi lao động. Bình quân hàng năm trong thời kỳ 2001 - 2010 cần phải lo thêm công ăn việc làm cho khoảng 10 - 12 nghìn người và trong giai đoạn 2011 - 2020 khoảng 8 - 9 nghìn lao động. Tương tự như vậy về mặt phúc lợi xã hội phải lo vào năm 2010 cho số người trên độ tuổi lao động gấp 1,3 lần và năm 2020 là 1,6 lần so với năm 2000.

2. Các phương án phát triển:

Cho đến nay Bắc Ninh chủ yếu vẫn là một tỉnh nông nghiệp với già trị sản xuất bình quân đầu người chưa cao. Như vậy bản thân nỗ lực của tỉnh không đủ để tăng tỷ lệ tiết kiệm, đầu tư nhằm chuyển sang cơ cấu công nghiệp và dịch vụ trong một thời gian ngắn.

Vì vậy, đối với Bắc Ninh, tiến hành lựa chọn mô hình phát triển là hết sức có ý nghĩa. Quan điểm chủ đạo là: Chú ý phát triển lĩnh vực kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn; Lựa chọn ngành, công nghệ, qui mô, cơ cấu phát triển công nghiệp; Tận dụng tối đa đầu tư từ Trung ương và đầu tư trực tiếp nước ngoài, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ vốn đầu tư của khu vực tư nhân.

a. Cơ sở lựa chọn phương án:

- Nông nghiệp: Từ giác độ khả năng phát triển, có thể thấy trong thời kỳ 1996 - 2000 tốc độ tăng trưởng bình quân năm của ngành là 6,9%. Nếu biết tận dụng tốt các biện pháp khoa học, kỹ thuật, thay đổi cơ cấu cây trồng, riêng ngành trồng trọt đã có thể đạt được nhịp tăng bình quân năm 4,2% trong giai đoạn 2001 - 2005 và khoảng 2,8% trong giai đoạn 2001 - 2010. Từ năm 2000 lương thực bình quân đầu người của Bắc Ninh vượt mức 470 kg/người/năm, đây chính là điều kiện thuận lợi để phát triển chăn nuôi. Với sự phát triển chăn nuôi, nông nghiệp không chỉ tăng nhanh hơn về giá trị sản xuất mà còn thay đổi cả về cơ cấu. Với các luận chứng trên có thể đủ căn cứ lựa chọn tiềm năng phát triển của ngành nông nghiệp của Bắc Ninh trong giai đoạn 2001 - 2010.

- Công nghiệp: Với giá trị sản xuất (chủ yếu là tiểu thủ công nghiệp) còn nhỏ bé hiện nay, việc hình thành, đi vào sản xuất và sẽ phát huy tác dụng của hai khu công nghiệp Quế Võ và Tiên Sơn sau năm 2000 sẽ tạo một giá trị sản xuất công nghiệp gấp 5 - 6 lần hiện nay vào năm 2010. Điều này cho phép xem xét các phương án tăng trưởng công nghiệp cao trong 10 năm tới.

-  Là quê hương của văn hoá Quan họ, với tiền đề phát triển của hai ngành nông nghiệp và công nghiệp, ngành dịch vụ (xã hội và sản xuất) có đủ điều kiện tăng trưởng ở mức thích hợp khoảng 15%.

b. Tư tưởng chủ đạo cho việc bố trí cơ cấu kinh tế và tính toán các phương án phát triển cho thời kỳ 2001 - 2010:

- Phương hướng chỉ đạo là tăng tỷ trọng của các ngành công nghiệp, dịch vụ trong đó coi trọng các ngành sản xuất sản phẩm xuất khẩu, hàng thực phẩm cung cấp cho đô thị, khu, cụm công nghiệp.

- Xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần trên cơ sở kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể giữ vai trò chủ đạo.

- Giảm dần sự giãn cách so với mức trung bình của cả nước và các tỉnh trong vùng về các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp chủ yếu, phấn đấu đuổi kịp và vượt mức bình quân cả nước và các tỉnh lân cận.

Xuất phát từ các mục tiêu và định hướng đã nêu ở trên, trên cơ sở lấy thước đo tăng trưởng kinh tế "Bền vững" gắn liền với hiệu quả cao, giải quyết tốt các vấn đề tiến bộ xã hội. Xuất phát từ nhiệm vụ cơ bản đặt ra của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn 2001 - 2010 là:

Theo phương án 1: Phấn đấu đạt nhịp độ tăng trưởng GDP mỗi năm là 13%. Nếu đạt được mục tiêu này thì GDP/người của Bắc Ninh bằng 129,3% so với mức trung bình cả nước (giá cố định 1994) vào năm 2010.

Theo phương án 2: Nếu đưa nhịp độ tăng trưởng GDP lên 14%/năm thì GDP/người của Bắc Ninh sẽ bằng 141,2%/so với mức trung bình cả nước năm 2010. Đây là phương án đòi hỏi mức nỗ lực phấn đấu rất cao và là phương án để phấn đấu.

c. Tăng trưởng và GDP bình quân đầu người:

Bảng 3.5. Nhịp độ tăng trưởng GDP thời kỳ 2001 - 2020

Đơn vị: %

Năm	2001 - 2005	2001 - 2020	2011 - 2020
Phương án 1 (PA chọn)
GDP	13.5	13.0	10.5
Nông, lâm nghiệp	5.5	4.5	4.0
Công nghiệp xây dựng	19.5	17.2	11.0
Trong đó riêng công nghiệp	22.0	18.9	11.5
Dịch vụ	14.7	15.1	12.3
Phương án 2
GDP	13.5	14.0	10.5
Nông, lâm nghiệp	5.5	5.0	4.0
Công nghiệp xây dựng	19.5	18.0	11.0
Trong đó riêng công nghiệp	22.0	20.0	11.5
Dịch vụ	14.7	16.7	12.1

Bảng 3.6. GDP bình quân đầu người theo giai đoạn và các phương án

Đơn vị tính: USD

Năm	2000	2005	2010	2020
Phương án 1
GDP (giá hiện hành)	249.3	437.2	733.0	1786.2
GDP (giá so sánh 1994)	236.7	422.5	722.7	1767.5
Phương án 2
GDP (giá hiện hành)	249.3	437.2	800.5	1950.7
GDP (giá so sánh 1994)	236.7	422.5	789.2	1930.3

d. Cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu các ngành:

Tương ứng với các phương án phát triển trên, vào năm 2020 cơ cấu của các ngành kinh tế quốc dân trong tỉnh sẽ chuyển dần từ nông nghiệp là chủ yếu sang công nghiệp và dịch vụ.

Với cơ cấu kinh tế hiện nay, Bắc Ninh là một tỉnh nông nghiệp có mức thu nhập bình quân theo đầu người tương đối thấp. Chủ trương phát triển nhanh công nghiệp sẽ tác động nhiều đến cơ cấu của gia đoạn sau năm 2000. Có thể nói năm 2000 Bắc ninh vẫn là một tỉnh có cơ cấu kinh tế nặng về nông nghiệp (khoảng 38,3% GDP là do nông nghiệp đóng góp). Quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá sẽ diễn ra mạnh mẽ vào những năm 2001 - 2005 và tuỳ theo sự nắm bắt thời cơ và sự vận dụng các cơ chế chính sách của tỉnh, Bắc Ninh sẽ chuyển mạnh cơ cấu kinh tế sang công nghiệp và dịch vụ với tỷ trọng hai ngành này ngày một tăng (từ 61,7% năm 2000 lên 82,5% vào năm 2010 và khoảng 90,4% trong gi ai đoạn 2015 - 2020). Nói cách khác, trong điều kiện thuận lợi về phát triển kinh tế, nếu như biết:

Khai thác tiềm năng công nghiệp cả về tài nguyên thiên nhiên và về đầu tư chiều sâu. Sau năm 2000 phát triển chăn nuôi theo hướng chăn nuôi thương phẩm tạo bước nhảy trong tăng trưởng cả giá trị sản xuất và chuyển đổi cơ cấu.

Tiến hành chiến lược tình huống, đấy nhanh năng suất lao động công nghiệp, dịch vụ. Tăng cường quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ bằng cách phát huy đồng bộ sự phát triển các khu công nghiệp tập trung, các cụm, điểm công nghiệp cũng như các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh.

Phát huy thế mạnh, lợi thế so sánh của nền văn minh Quan họ, tính sáng tạo của nhân dân, kỹ năng của người lao động.

Bắc Ninh sẽ có thể đạt mục tiêu cơ bản là một tỉnh công nghiệp vào năm 2015 ( xem biểu dưới đây).

Năm	2000	2005	2010	2020
Phương án 1 (PA chọn)
GDP (giá hiện hành)	100.0	100.0	100.0	100.0
Nông, lâm nghiệp	39.5	26.9	17.8	9.5
Công nghiệp xây dựng	33.8	44.1	49.0	52.2
Riêng: Công nghiệp	24.9	36.1	41.8	46.1
Dịch vụ	26.7	29.0	33.2	38.3
GDP (giá so sánh 1994)	100.0	100.0	100.0	100.0
Nông, lâm nghiệp	38.3	26.6	17.5	9.6
Công nghiệp - XD	35.0	45.3	50.5	52.8
Riêng: Công nghiệp	25.8	37.1	43.0	47.0
Dịch vụ	26.7	28.1	32.0	37.6
Phương án 2
GDP (giá hiện thành)	100.0	100.0	100.0	100.0
Nông, lâm nghiệp	39.5	26.9	17.1	9.1
Công nghiệp xây dựng	33.8	44.1	48.1	51.2
Riêng: Công nghiệp	24.9	36.1	42.0	46.3
Dịch vụ	26.7	29.0	34.8	39.7
GDP (giá so sánh 1994)	100.0