1. Căn cứ pháp lý

- Luật đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003.

- Khoản c, mục 1, điều 27 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ quy định: "Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất chỉ được thực hiện trong trường hợp có sự điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của cấp trên trực tiếp làm ảnh hưởng tới quy hoạch sử dụng đất của cấp mình".

- Thông tư số 30/2004/TT-BTNMT ngày 01/11/2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn lập, điều chỉnh thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

- Quyết định số 1208/QĐ-TTg ngày 06/11/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh, bổ sung quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 tỉnh Bắc Ninh.

- Quyết định số 1214/QĐ-TTg ngày 07/11/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh, bổ sung kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2001- 2005) tỉnh Bắc Ninh.

- Công văn số 241/BTNMT - ĐKTKĐĐ ngày 26/01/2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc lập dự án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tỉnh Bắc Ninh đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020.

- Công văn số 96/NN-CT ngày 26/01/2005 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh về việc lập dự án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tỉnh Bắc Ninh đến năm 2010 và lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2006- 2010) tỉnh Bắc Ninh.

- Công văn số 164/NN.TN – CT ngày 04 tháng 2 năm 2005 của UBND tỉnh Bắc Ninh về việc giao Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp – Bộ Nông nghiệp và PTNT lập và thực hiện dự án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tỉnh Bắc Ninh đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020.

2. Cơ sở thực tiễn

2.1. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội Bắc Ninh đến năm 2020

2.2. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2006 - 2010 đã được UBND tỉnh và Ban thường vụ tỉnh uỷ thông qua, từ đó đòi hỏi phải điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Thời kỳ 2006 - 2010 kinh tế của tỉnh phát triển theo phương hướng, mục tiêu chính:

- Phát triển kinh tế với nhịp độ tăng trưởng cao, hiệu quả, bền vững trên cơ sở đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ và chuyển mạnh sản xuất nông nghiệp sang sản xuất hàng hoá có giá trị kinh tế cao trên 1 đơn vị ha đất canh tác. Nhịp độ tăng trưởng bình quân năm từ 13,5 - 14%.

- Phát triển kinh tế xã hội của tỉnh phải được thực hiện trong mối quan hệ hữu cơ với chiến lược phát triển kinh tế của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trước hết là Thủ Đô Hà Nội với các tỉnh xung quanh.

- Cơ cấu GDP đến năm 2010: Nông nghiệp chiếm 15,2%, công nghiệp- XDCB chiếm 53,5% và dịch vụ 31,2%.

- Phấn đấu thu nhập bình quân đầu người (theo giá hiện hành) năm 2010 đạt 947 USD.

2.3. Điều chỉnh quy hoạch đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 của các ngành: Công nghiệp, Giao thông vận tải, Nông nghiệp và PTNT, Giáo dục đào tạo, y tế, văn hoá thể thao v.v…

2.4. Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị có sự điều chỉnh do thay đổi địa giới hành chính và loại đô thị: HĐND tỉnh đã có Nghị quyết số 18/2004/NQ-HĐND16 ngày 10/12/2004 về việc nâng cấp Thị xã Bắc Ninh thành đô thị loại III vào cuối năm 2005, trong đó cho phép thị xã mở rộng địa giới hành chính thêm một số xã của các huyện Quế Võ, Yên Phong và Tiên Du; Quy hoạch các thị trấn từ đô thị loại V lên loại IV như: Huyện Từ Sơn sẽ trở thành thị xã vào đầu năm 2006, trong đó đất khu nội thị xã khoảng 700ha được mở rộng ra các xã Đình Bảng, Tân Hồng, Đồng Nguyên, Đồng Quang và thị trấn Từ Sơn. Thị trấn Chờ lập quy hoạch mở rộng và đã thông qua UBND tỉnh. Thị trấn Lim được UBND tỉnh có quyết định số 03/QĐ-UB ngày 14/01/2005 phê duyệt điều chỉnh chung thị trấn với quy mô 336,5ha. Quyết định số 26/2003 ngày 24/3/2003 của UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thị trấn Hồ với diện tích 329ha và quyết định số 129/QĐ-UB ngày 26/7/2004 phê duyệt quy hoạch khu trung tâm với quy mô 65,6ha. Thị trấn Phố Mới sẽ được lập quy hoạch điều chỉnh chung trong giai đoạn 2006 - 2010.

2.5. Cùng với việc quy hoạch phát triển các đô thị trở thành loại IV, đến nay toàn tỉnh đã lập phê duyệt quy hoạch cho khoảng 35 thị tứ là trung tâm của các xã có điều kiện kinh tế xã hội phát triển của khu vực, giai đoạn 2006 - 2010 một số thị tứ sẽ được điều chỉnh quy hoạch trở thành thị trấn.

2.6. Quy hoạch phát triển định hướng không gian hành lang các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ như QL 18, QL 1 mới, QL 38, TL 282, TL 286 v.v..

2.7. Đối với đất dành cho phát triển công nghiệp

- Khu công nghiệp tập trung: Theo điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất được duyệt năm 2003 toàn tỉnh quy hoạch 06 khu công nghiệp với diện tích 1.788,5ha (bao gồm: Khu công nghiệp Tiên Sơn 507ha, khu công nghiệp Quế Võ và khu liền kề 381,5ha, khu công nghiệp Đại Đồng - Hoàn Sơn 300ha, khu công nghiệp Yên Phong 200ha, khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh 300ha, khu công nghiệp dược 100ha), nay có sự thay đổi về quy mô sử dụng đất tại một số khu như:

+ Khu công nghiệp Yên Phong Chủ tịch UBND tỉnh có Công văn số 1798/CN-XDCB-CT ngày 22/12/2004 về việc khảo sát lập dự án quy hoạch chi tiết khu công nghiệp Yên Phong diện tích 400ha, tăng 200ha so với quy hoạch sử dụng đất được duyệt.

+ Khu công nghiệp Quế Võ: UBND Tỉnh Bắc Ninh đã có công văn số 1435/CN.XDCB - CT ngày 15/10/2004 đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho mở rộng Khu công nghiệp Quế Võ 400ha.

- Các khu công nghiệp làng nghề và đa nghề: Theo điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất được duyệt năm 2003 toàn tỉnh quy hoạch 39 khu công nghiệp với diện tích 715ha, nhưng đến nay Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã có các văn bản cho quy hoạch xây dựng thêm nhiều khu công nghiệp nữa như:

+ Ngày 03/02/2003 Chủ tịch UBND tỉnh đã có các công văn cho phép Ban QLDA huyện Thuận Thành khảo sát địa điểm để lập dự án đầu tư xây dựng các khu công nghiệp tại huyện Thuận Thành: Công văn số 160/CN.XDCB-CT quy hoạch khu công nghiệp An Bình 100ha, số 156/CN.XDCB quy hoạch khu công nghiệp xã Hà Mãn 35ha, số 158/CN.XDCB quy hoạch khu công nghiệp xã Trí Quả 50ha, số 157/CN.XDCB quy hoạch khu công nghiệp xã Nghĩa Đạo 100ha, số 1432/CN.XDCB quy hoạch khu công nghiệp xã Châu Phong, huyện Quế Võ 50ha, số1423/CN-XDCB-CT ngày 19/11/2003 quy hoạch khu công nghiệp Vũ Ninh 40ha; Quyết định số 2212/QĐ-CT ngày 22/12/2004 phê duyệt quy hoạch chi tiết mở rộng khu công nghiệp đa nghề Đình Bảng 14,8ha v.v…

+ Các khu công nghiệp trước đây theo quy hoạch điều chỉnh được duyệt, nay có sự thay đổi về quy mô diện tíchnhư khu công nghiệp Quế Võ từ 10ha lên 88ha theo công văn của Chủ tịch UBND tỉnh số 1140/CN.XDCB-CT ngày 25/9/2003, Khu công nghiệp tơ tằm Tam Giang từ 5ha lên 15ha theo công văn số 1256/CN.XDCB ngày 14/9/2003, Khu công nghiệp Văn Môn từ 5ha lên 35ha theo công văn số 975/CN.XDCB-CT ngày 26/7/2004, khu công nghiệp Khắc Niệm từ 50ha lên 93,2ha v.v…

2.8. Đất dành cho phát triển thương mại và dịch vụ trước đây quy hoạch của tỉnh được duyệt tăng 173,24ha để xây dựng các khu thương mại dịch vụ trong các khu du lịch sinh thái 50ha, các công trình thương mại dịch vụ trong khu đô thị mới 30ha, các khu thương mại dịch vụ khác 93,24ha; Nay UBND tỉnh Bắc Ninh đã có các Công văn số 342/CN-XDCB-CT ngày 30/3/2004 về việc khảo sát địa điểm xây dựng khu trung tâm triển lãm Việt Nam với diện tích 150ha, số 933/CN-XDCB-CT ngày 16/7/2004 về việc khảo sát địa điểm lập quy hoạch khu du lịch Phật Tích 1.700ha; Quyết định số 94/QĐ-CT ngày 21/6/2004 phê duyệt quy hoạch khu du lịch Đền Đầm, huyện Từ Sơn 59,8ha; Quyết định số 981/QQD-CT ngày 22/6/2004 phê duyệt quy hoạch khu du lịch Đồng Trầm 73ha v.v…

2.9. Đất xây dựng cơ sở hạ tầng cũng có sự thay đổi

- Đối với đất giao thông:

Theo điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2001- 2005 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đất giao thông trong thời kỳ quy hoạch tăng 1.062,78ha. Đến nay đất giao thông ở một số các công trình được phê duyệt giai đoạn 2001 - 2005 chưa thực hiện được phải chuyển sang giai đoạn 2006 - 2010 như xây dựng tuyến đường sắt đoạn Bắc Ninh - Phả Lại trước đây quy hoạch 56ha, nay được điều chỉnh thành 160ha theo quyết định của Bọ Giao thông vận tải; Một số tuyến đường không có trong quy hoạch được duyệt nhưng đến nay đang chuẩn bị các bước để triển khai như đường QL 3 đoạn Hà Nội - Thái Nguyên qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và đường vành đai IV Thủ đô Hà Nội (công văn số 4608/KHĐT ngày 06/9/2004 củ a Bộ giao thông vận tải về quy hoạch phát triển giao thông vận tải vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, và công văn số 89/CV-UB ngày 05/10/2004 của UBND tỉnh về góp ý xây dựng dự án đầu tư QL 3).

- Đất công trình thể dục thể thao để xây dựng khu không gian xanh - Sân Gôn có sự thay đổi về thời gian xây dựng, vị trí so với quy hoạch. Theo quy hoạch điều chỉnh được duyệt sẽ thực hiện cho giai đoạn 2001 - 2005 sẽ phải điều chỉnh cho giai đoạn 2006 - 2010.v.v…

- Đất trường học theo quy hoạch điều chỉnh được duyệt một số công trình không có, nay bổ sung thêm cho giai đoạn 2006 - 2010 các công trình sau: Khu Liên hợp Khoa học - Đào tạo 17ha (công văn số 805/CN.XDCB-CT ngày 16/6/2004 của Chủ tịch UBND tỉnh cho phép khảo sát địa điểm tại xã Đình Bảng và xã Phù Chẩn), trường đại học quốc tế 20ha theo công văn số 1581/CN.XDCB- CT ngày 12/11/2004 của Chủ tịch UBND tỉnh về thành lập trường, Công văn số 1550/CN.XDCB - CT ngày 05/11/2004 của Chủ tịch UBND tỉnh về thành lập trường đại học vận tải tại tỉnh Bắc Ninh v.v..

2.10. Đất ở dùng để đấu giá tạo vốn và xây dựng các khu đô thị mới theo quy hoạch được duyệt 1.097ha (trong đó : Đất ở 434,3ha), nay quỹ đất này phải bổ sung cho giai đoạn 2006 - 2010 mới đáp ứng được nhu cầu, cụ thể như sau:

- Đối với các khu đô thị mới đã được phê duyệt giai đoạn 2001 - 2005 chuyển sang giai đoạn 2006 - 2010 như: Khu đô thị mớigồm khu vui chơi giải trí, khu dân cư, chung cư cao tầng 20ha, khu đô thị cảnh quan sân gôn tại huyện Tiên Du và thị xã Bắc Ninh 40ha, khu nhà ở Tổng công ty dược tại huyện Tiên Du 20ha và bổ sung một số khu đô thị mới tại huyện Yên Phong 80ha, khu đô thị mới Vũ Ninh 50ha (chỉ tính riêng đất ở) và các khu đô thị mới khác tại các huyện, thị xã trong tỉnh v.v..

- Đối với đất ở dùng để đấu giá tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng theo điều chỉnh quy hoạch được duyệt tăng 176ha, trong đó giai đoạn 2001 - 2005 tăng 115ha và giai đoạn 2006 - 2010 tăng 61ha. Kết quả đến nay đã thu hồi 201,64ha đất, trong đó đất ở 90,6ha, dự kiến đến hết năm 2005 thực hiện hết kế hoạch sử dụng đất 5 năm 2001 - 2005 được duyệt. Giai đoạn 2006 - 2010 phải bổ sung quỹ đất này do kế hoạch được duyệt thấp.

2.11. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất

Từ năm 2001 đến 31/3/2005 đã thực hiện được 2.827,77ha đất để sử dụng vào mục đích chuyên dùng và đất ở, đạt 75,4% so với kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2001- 2005) được duyệt, ước thực hiện hết năm 2005 được 3.589,94ha, đạt 53,1% so với quy hoạch và 95,7% so với kế hoạch 5 năm (2001 - 2005) được duyệt. Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất có chiều hướng tăng dần qua các năm, năm 2001 giao đất để sử dụng vào mục đích chuyên dùng và đất ở được 226,68ha, năm 2004 được 1.388,92ha tăng 613%. Giai đoạn 2006 - 2010 quy hoạch được duyệt đất chuyển sang mục đích chuyên dùng và đất ở tăng 2.986,15ha do vậy không đáp ứng được nhu cầu sử dụng đất trong giai đoạn này.

2.12. Đến năm 2020 để đáp ứng được mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh thì nhiều diện tích đất nông nghiệp thuộc các huyện Yên Phong, Quế Võ, Từ Sơn, Tiên Du, Thuận Thành và thị xã Bắc Ninh phải chuyển đổi sang sử dụng cho các mục đích chuyên dùng và đất ở.

Vì vậy, việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010, tầm nhìn đến 2020 là cần thiết để việc giao đất, cho thuê đất đảm bảo theo đúng các quy định của pháp luật đất đai và đáp ứng nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng của các đơn vị, tổ chức trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.