• Diện tích: 108,16 km2
• Dân số: 128,5 nghìn ng­ời
• Ðơn vị hành chính: 1 thị trấn và 15 xã
• Tốc độ tăng tr­ưởng kinh tế: 10,8%/năm
• Bình quân lư­ơng thực: 484 kg/ng­ười/năm

Chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp

Để thoát khỏi đói nghèo, những năm qua huyện Tiên Du đã được thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất cây trồng và vật nuôi. Theo đó, sự chuyển dịch cơ cấu trong lĩnh vực trồng trọt thể hiện ở sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu mùa vụ, giống cây trồng. Trong đó, cơ cấu mùa vụ được bố trí hợp lý hơn như: giảm diện tích lúa xuân sớm, xuân trung; tăng trà lúa xuân muộn…Đồng thời, thực hiện chương trình đưa giống lúa mới có năng suất, chất lượng cao: C70, C71, Nếp 352, lúa lai 2 dòng… vào thâm canh đã đưa năng suất lúa năm 2001 lên 51,14 tạ/ha. Cây màu phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá và xuất khẩu nên có nhiều loại giống mới cho năng suất, sản lượng cao như: giống ngô Biosed 9681, DK 888, khoai tây Hà Lan. Nhờ vậy, sản lượng lương thực giai đoạ n 1996 – 2001 tăng bình quân trên 8%/năm, đạt 61.824 tấn vào năm 2001.

Sản lượng lương thực tăng nhanh là nguồn cung cấp thức ăn dồi dào cho đàn gia súc, gia cầm đang ngày càng phát triển. Vì thế, hiện chăn nuôi đã trở thành ngành sản xuất chính và là nguồn thu nhập quan trọng cho các hộ gia đình. Trong năm 2001, toàn huyện có trên 68.250 con lợn, tăng 6,5% và 6.013 con bò, tăng 10% so với năm 2000. Trong đó, chương trình nuôi bò sữa đã tăng gấp 16 lần so với năm 1995 với số lượng 278 con tập trung tại các xã ven đê như Tân Chi, Cảnh Hưng và đang mở rộng ra các xã Việt Đoàn, Lạc Vệ, Hiên Vân.

Việc chuyển dịch cơ cấu trong sản xuất nông nghiệp còn được triển khai đồng bộ với chương trình nuôi cá thâm canh. Nhiều hợp tác xã đã chuyển diện tích đồng trũng trước đây sản xuất lúa như Lạc Vệ (20 ha), Hoàn Sơn (9,3ha), Tân Chi (5ha)… Đến hết năm 2001, toàn huyện có khoảng 150ha được nuôi thả cá, chiếm trên 2% diện tích đất nông nghiệp.

Cùng với mô hình nuôi cá đồng trũng, Tiên Du còn có tiềm năng phát triển kinh tế vườn đồi. Theo báo cáo của UBND huyện, đến hết năm 2001, toàn huyện có 39,5ha (tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2000) đất vườn đồi. Theo báo cáo UBND huyện, đến hết năm 2001, toàn huyện có 39,5 ha (tăng gấp hơn 2 lần sơ với năm 2000) đất vườn đồi có khả năng trông cây ăn quả và đã trồng một số cây ăn quả như hồng, vải thiều, na, nhãn… Trên 10% diện tích cho thu hoạch vụ đầu có hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn các loại cây trồng trước đó. Điển hình là 3 xã Hiên Vân, Hoàn Sơn và Liên Bão xây dựng dự án chuyển số diện tích 12 ha vườn tạp sang trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao.Bên cạnh đó, mô hình trông dâu nuôi tằm cũng có những bướ c phát triển.Qua kinh nghiệm sản xuất cho thấy, trồng dâu nuôi tằm không tốn nhiều chi phí nhưng cho thu nhậpcao gấp 3 – 4 lần so với các loại cây trồng khác. Hiện tổng số hộ tham gia trồng dâu, nuôi tằm năm 2001 lên tới 338 hộ. Điển hình là xã Trị Phương, diện tích trồng dâu nuôi tằm tăng từ 20 mẫu lên 50 mẫu.

Kết quả hoạt động của các ngành kinh tế - xã hội khác.

Theo đánh giá của các chuyên gia, ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp Tiên Du vẫn còn nhỏ bé và chiếm tỷ trọng thấp trong cơ cấu kinh tế của huyện. Hiện ngành này đang phát triển chủ yếu dựa trên các làng nghề truyền thống như Nội Duệ - Thị trấn Lim - Khắc Niệm với các nghề: dệt lụa, làm bún và một số nghề mới như sản xuất giấy ở Phú Lâm, chế biến lâm sản ở thị trấn Lim. Đến hết năm 2001, toàn huyện đã có 40 doanh nghiệp ngoài quốc doanh và 51 hộ cá thể hoạt động trong lĩnh vực này. Giá trị sản xuất toàn ngành tăng bình quân 16%/năm, đạt trên 95 tỷ đồng năm 2001. Một số mặt hàng phát triển và đạt chất lượng cao như: giấy, tơ tằm, chế biến nô ng sản…

Việc xây dựng hệ thống điện - đường - trường - trạm được huyện phát động sâu rộng nhằm phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân. Hệ thống giao thông vận tải được tăng cường, đặc biệt trong các bước quy hoạch, lập dự án cải tạo và nâng cấp các tuyến đường huyện và liên xã. Tranh thủ mọi nguồn vốn và dự án để thi công và hoàn thành 20km đường nhựa thuộc các tuyến 270, 295, Trị Phương - Đại Đồng. Giao thông nông thôn đã cơ bản được nhựa hoá và bê tông hoá. Mạng lưới thông tin liên lạc phát triển cả bề rộng và chiều sâu. Đến hết năm 2001, số điện thoại bình quân đạt 2,7 máy/ 100dân.

Ngành ngân hàng, kho bạc đã có nhiều cố gắng trong việc huy động các nguồn vốn phục vụ mục tiêu kinh tế - xã hội của huyện. Tổng mức huy động các nguồn vốn phục vụ mục tiêu kinh tế - xã hội của huyện. Tổng mức huy động vốn bình quân 5 năm (1996 – 2000) đạt 43,9 tỷ đồng; riêng năm 2001 ước đạt 94,5 tỷ đồng, tăng 28,32 tỷ đồng so với năm 2000.

Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế, văn hoá – giáo dục – xã hội cũng thu được nhiều thành công đáng kể. Sự nghiệp giáo dục – đào tạo có nhiều tiến bộ đáp ứng yêu cầu phát triển nâng cao chất lượng, hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu "nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài". UBND huyện đã và đang chỉ đạo ngành giáo dục mở rộng quy mô phát triển các ngành học theo hướng đa dạng hoá các loại hình trường lớp, các hình thức học tập đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trên mọi bậc học, cấp học. Vì thế, hàng năm số lượng học sinh tốt nghiệp tiểu học là 98,2%, trung học cơ sở 72 – 75%; đặc biệt, kết quả đội tuyển thi học sinh gi ỏ i cấp tỉnh ở cả 3 cấp học năm học 1999- 2000 có tiế n bộ rõ rệt, giàng 177 giải các loại. Công tác y tế, chăm sóc sức khẻo cộng đồng được quan tâm thương xuyên, các chương trình y tế được thực hiện nghiêm túc. Đời sống của người dân được cải thiện, số hộ nghèo giảm xuống còn 6%.

Hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2005 và 2010

Có thể nói sau hơn 10 năm đổi mới, Đảng bộ và nhân dân huyện Tiên Du đã đạt được nhiều thành công đáng ghi nhận. Kinh tế tăng trưởng khá (10,8%/năm), chính trị ổn định, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Để phát huy những thành tựu đã đạt được, từ nay đến năm 2005 và 2010, Đảng bộ và nhân dân huyện Tiên Du đặt nhiệm vụ trọng tâm là tập trung mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội. Trong đó:

1. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, từng bước phân vùng sản xuất hợp lý, nhằm tạo ra những vùng sản xuất chuyên canh, sản xuất hàng hoá. Trong đó, hình thành vùng sản xuất lúa có giá trị kinh tế cao bố trí ở các điểm chính như Phú Lâm, Hiên Vân, thị trấn Lim, Liên Bão. Mở rộng diện tích trồng rau, hình thành các tụ điểm sản xuất rau xuất khẩu tập trung như hành tỏi ở Tân Chi; dưa chuột, ớt ở Hiên Vân, Việt Đoàn, Liên Bão, Lạc Vệ; rau, cà chua ở Tân Chi, Cảnh Hưng, Khắc Niệm. Phấn đấu đưa chăn nuôi trở thành ngành sản xuất chính theo hướng đa dạng hoá sản phẩm trong đó chăn nuôi bò sữa cở các xã Tri Phương, Cảnh Hưng, Minh Đạo, Tân Chi , đưa tổng đàn bò sữa đạt 500 – 700 con; phát triển chăn nuôi lợn the o tỷ l ệ nạc cao. Hình thành các vùng nuôi cá hàng hoá ở Lạc Vệ, Hạp Lĩnh, Khắc Niệm,Cảnh Hưng, Phật Tích.

2. Về CN – TTCN, đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hình thành các cụm công nghiệp Khắc Niệm, Hạp Lĩnh, Liên Bão, Phú Lâm và tạo điều kiện để KCN Tiên Sơn phát triển. Ưu tiên và tập trung vào các ngành nghề sản xuất giấy, vật liệu xây dựng, chế biến nông sản và dệt may.

3. Tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tập trung nâng cấp mạng lưới giao thông, các hệ thống mương phục vụ cho tưới tiêu trên địa bàn. Từng bước hình thành các đô thị, xây dựng nông thôn mới, làm tốt công tác môi sinh, môi trường.

4. Mở rộng quan hệ tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích và thu hút vốn đầu tư. Phát huy thế mạnh của từng thành phần kinh tế để phát triển sản xuất và dịch vụ tạo thêm việc làm cho người lao động.

5. Thực hiện tốt các chính sách xã hội phấn đấu giảm hộ nghèo tăng nhanh hộ giàu, xoá hộ đói. Quan tâm chăm sóc các đối tượng chính sách xã hội, đẩy mạnh phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, làng văn hoá.

6. Ưu tiên cho sự nghiệp phát triển giáo dục – đào tạo, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tiếp tục tuyên truyền và thực hiện tốt " Luật Giáo dục", làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục. Chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và trang thiết bị phục vụ việc học tập và giảng dạy, tăng cường đào tạo nghề cho người lao động.