Câu chữ gợi mở mới lạ, mang ý nghĩa đột phá của chấn hưng giáo dục, mô hình “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” liệu có là một kỳ vọng mới của sự nghiệp giáo dục?

Để thực hiện sứ mệnh “trồng người” cao cả và rất nặng nề, mỗi trường học, ngay từ bậc học đầu tiên phải xây dựng môi trường sư phạm tích cực, thân thiện: Thân thiện giữa thầy với thầy, trò với trò; thân thiện  giữa  thầy  với  trò và giữa nhà trường với cộng đồng theo nguyên lý “Giáo dục tay ba”: Nhà trường, gia đình và xã hội. Mục tiêu của mô hình  là  xây  dựng được trường học mà ở đó mọi học sinh dù điều kiện, điểm xuất phát khác nhau cũng đều được tạo điều kiện tốt nhất, bình đẳng về cơ hội, quyền lợi học tập, vui chơi, phát triển nhân cách. Thầy cô giáo không ngừng trau dồi, cập nhật tri thức, nghiệp vụ, thân thiện tận tình và sáng tạo trong dạy để gợi mở hứng thú cho trò. Nhà trường thực hiện rõ học đi đôi với hành, học thật, đánh giá thực chất, công bằng; có môi trường sống lành mạnh an toàn, hợp vệ sinh, không có bạo lực và tệ nạn xã hội; đầy đủ thiết bị phục vụ cho dạy, học, chơi. Đặc biệt trường học thân thiện chú trọng giáo dục cho học trò kỹ năng sống, tâm hồn trong sáng, hiểu biết và trân trọng những giá trị lịch sử văn hóa cách mạng của chính quê hương mình.

Lâu nay, bạn bè quốc tế đánh giá cao trí thông minh nhưng không mấy tin tưởng kỹ năng sống, năng lực giải quyết các vấn đề cụ thể của học sinh Việt Nam. Còn chúng ta, biết bao trăn trở về môi trường sư phạm chưa chuẩn, trò chịu quá nhiều áp lực từ chương trình, phương pháp dạy và học mà mất đi hứng thú, dẫn tới thụ động, học đối phó, giảm thiểu tính tích cực trong giáo dục. Xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” sẽ tạo dựng mối quan hệ tương hỗ giữa 2 yếu tố đó. Có môi trường thân thiện sẽ khơi dậy tính tích cực sáng tạo của học sinh, khi học sinh chủ động tự giác nâng cao chất lượng học tập thì uy tín của nhà trường cũng theo đó tăng cao.

Như vậy, vấn đề đặt ra không hoàn toàn mới và cũng không to tát, nhưng để trở thành hiện thực phải là một quá trình đi từ nhận thức tới hành động tự giác, phấn đấu gian khổ của nhiều lực lượng xã hội. Trước hết, cần bắt đầu từ  thành tố trung tâm, cơ bản nhất, quyết định chất lượng giáo dục là đội ngũ thầy, cô giáo, cán bộ quản lý ngành giáo dục. Thực hiện ngay việc sàng lọc đánh giá chất lượng cán bộ, không bố trí giáo viên không đủ tiêu chuẩn đứng lớp, tăng cường công tác giáo dục chính trị, bồi dưỡng đạo đức người thầy, tình yêu con trẻ, lòng say mê nghề nghiệp. Quan tâm đầu tư thỏa đáng cơ sở vật chất, giải quyết dứt điểm những thiếu thốn yếu kém về phòng ốc, thiết bị học tập, xóa trường học ca 3 và phòng học tạm. Triển khai tốt nhiệm vụ và chương trình năm học mới; đổi mới thanh tra, khảo thí chất lượng học sinh. Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, phát huy những giá trị lịch sử văn hóa theo kế hoạch liên ngành GD-ĐT; VH,TT và DL; Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Ngành GD-ĐT, các địa phương cần sớm thành lập Ban chỉ đạo, hoàn thiện kế hoạch biện pháp và triển khai ngay những công việc cần thiết theo Chỉ thị và Kế hoạch chỉ đạo của Bộ GD-ĐT.

Anbe Anhxtanh đã nói lời vàng: “Tiến bộ là sự trao đổi hiểu biết”,phải chăng việc xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực là bắt nhịp theo tư tưởng ấy để mỗi ngày đến trường đều là ngày vui?!