Khác hẳn với mức 1, để chuẩn hoá mức 2 đòi hỏi các trường TH phải được đầu tư khá nhiều kinh phí cho xây dựng phòng học, phòng chức năng, thư viện, y tế… hiện đại, chuẩn mực. Kinh phí xây dựng bậc học này phụ thuộc vào ngân sách địa phương, trong khi nhiều xã thuần nông nên cái khó cứ bó cái khôn. Cũng có những địa phương kinh phí không phải vấn đề lớn nhưng lại xuất phát từ nhận thức chưa đúng, chưa sâu của lãnh đạo xã, hoặc vì lý do khác nên cũng chưa thực hiện được. Trên phạm vi toàn tỉnh, kết thúc năm học 2007-2008 mới có 15 trường TH đạt chuẩn mức 2; đến tháng 11-2008 UBND tỉnh thẩm định công nhận thêm 3 trường: Đáp Cầu (TP Bắc Ninh), Nghĩa Đạo (Thuận Thành), Hiên Vân (Tiên Du), nâng tổng số trường TH đạt chuẩn mức 2 lên 18 trường: TP Bắc Ninh có 5 trường, Lương Tài 3 trường, Thuận Thành 3 trường…, thị xã Từ Sơn 1 trường, riêng huyện Yên Phong chưa có trường Tiểu học đạt danh hiệu này. Trong quá trình chuẩn hoá trường TH mức 2, các xã, phường, thị trấn: Song Hồ (Thuận Thành), Tân Lãng, thị trấn Thứa (Lương Tài), Đình Bảng (thị xã Từ Sơn)… được đánh giá là những nơi điển hình và sớm biến nhận thức đúng đắn thành hành động cụ thể. Đây cũng chính là những địa phương nhiều năm vinh dự được UBND tỉnh công nhận Đơn vị có phong trào giáo dục toàn diện.

Năm học 2008-2009, ngành GD-ĐT chỉ đạo mỗi huyện, thành phố, thị xã không đầu tư dàn trải mà tập trung xây dựng thêm ít nhất 1 trường TH đạt chuẩn Quốc gia mức 2, là đơn vị điểm vượt trội về cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục, xứng đáng như một mô hình tiêu biểu để nhiều đơn vị cùng cấp tại địa phương học tập kinh nghiệm. Được biết xã Đông Thọ (Yên Phong), phường Tân Hồng (thị xã Từ Sơn) và một số địa phương khác trong toàn tỉnh đang nỗ lực đầu tư cho trường TH, dự kiến đầu năm 2009 sẽ đề nghị công nhận đạt chuẩn mức 2. Về vấn đề này, ông Ngô Văn Liên Phụ trách Phòng TH (Sở GD-ĐT) cho rằng, một trong những mục tiêu của năm học 2008-2009 là “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” vì vậy xây dựng trường điểm, trường chuẩn Quốc gia mức 2 bậc TH của tỉnh chính là yếu tố quyết định hoàn thành tốt các mục tiêu đó. Nói cách khác khi trường chưa ra trường, lớp chưa ra lớp thì khó có thể xây dựng được môi trường thân thiện, học sinh tích cực như mục tiêu đề ra của Bộ GD-ĐT. Qua tìm hiểu của chúng tôi, liên quan đến chuẩn hoá trường TH mức 2, ngoài vấn đề nhận thức và kinh phí thì nhiều địa phương đang gặp một trở ngại lớn bởi vẫn tồn tại khá nhiều điểm trường lẻ, chưa dễ co cụm về một khu trong nay mai. Theo thống kê của Sở GD-ĐT đến tháng 11-2008, toàn tỉnh còn 72/150 trường TH ở cả 8/8 huyện, thành phố, thị xã có điểm lẻ với tổng số 128 điểm, 513 lớp và hơn 14.200 học sinh (chiếm gần 20% tổng số học sinh TH của tỉnh). Trong đó 15 trường có 4 điểm lẻ trở lên, nằm rải rác ở các thôn trong xã. Các địa phương có nhiều điểm lẻ TH là: Yên Phong 35 điểm, 3625 học sinh, chiếm 32% tổng số học sinh TH của huyện; Quế Võ 24 điểm, 2160 học sinh, chiếm 21%; Gia Bình 18 điểm, 1936 học sinh, chiếm 25% tổng số học sinh TH của huyện… Theo đánh giá của các nhà quản lý giáo dục thì càng những trường có nhiều điểm lẻ, chất lượng toàn diện càng bất cập bởi điều kiện phục vụ cho dạy và học ở hầu hết các điểm lẻ vừa thiếu lại yếu. Vì thế từ nhiều năm nay Sở GD-ĐT luôn chỉ đạo các trường TH tích cực tham mưu với lãnh đạo địa phương có giải pháp giảm thiểu điểm lẻ, mở rộng mặt bằng ở khu trung tâm tạo thuận lợi tiến tới chuẩn hoá mức 2.

Xây dựng trường TH đạt chuẩn Quốc gia mức 2 là hướng đi đúng vì mục tiêu nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng kịp thời yêu cầu đổi mới giáo dục của từng đơn vị. Tuy nhiên để vươn tới đích này đòi hỏi các địa phương từ nhận thức đúng đắn phải quyết tâm rất cao và sớm thể hiện bằng hành động cụ thể. Muốn vậy trước hết, lãnh đạo các trường TH phải tham mưu tích cực, cụ thể giúp chính quyền thông suốt và tin tưởng khi quyết định đầu tư xây dựng cho trường các hạng mục tiến tới đạt chuẩn mức 2.