Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà cho biết kể từ đầu năm tới nay, giá dầu thô thế giới đã tăng 69,52%. Điều đó càng gây áp lực cho ngân sách nhà nước trong việc trợ giá bán dầu trong nước. Tính từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã cấp tạm ứng bù lỗ xăng dầu khoảng 11.000 tỷ đồng. Như vậy, số tiền lỗ thực tế của doanh nghiệp cao hơn số tiền tạm ứng mà Chính phủ đã chi. Hiện Bộ Tài chính đang phối hợp với Bộ Công thương soạn thảo đề án lập quỹ bình ổn xăng dầu với tinh thần lộ trình điều chỉnh giá xăng dầu theo hướng ưu tiên cho kiềm chế lạm phát, phù hợp với khả năng bù lỗ từ ngân sách nhà nước.

Theo đề án mà hai bộ đang xây dựng, quỹ bình ổn xăng dầu được hoạt động theo nguyên tắc lấy số lãi có được khi giá dầu thế giới giảm để bù cho lúc tăng. Sau sáu tháng, doanh nghiệp sẽ hạch toán lỗ lãi, các khoản tiền dôi dư từ quỹ bình ổn này sẽ được chuyển thành lợi nhuận doanh nghiệp. Nhà nước không thu lại mà chỉ tính thuế hiện hành với mức 28%, từ ngày 1-1-2009 là 25%.

Như theo lời của Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú thì quỹ bình ổn xăng dầu ra đời nhằm kiềm giá bán lẻ trong nước khi thị trường thế giới biến động. Việc ban hành quỹ bình ổn xăng, dầu sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động trong cân đối kinh doanh, đồng thời có cơ sở để giữ ổn định giá bán lẻ trong thời gian dài.

Một số chuyên gia kinh tế dự báo rằng giá dầu thô có thể còn tăng lên tới 170 USD/thùng ngay trong mùa hè này. Do vậy, việc xây dựng quỹ bình ổn xăng, dầu dường như là vô nghĩa khi mà nhà nước vẫn đang phải bù lỗ cho doanh nghiệp, còn doanh nghiệp thì đang chạy vạy ngân hàng để có tiền nhập xăng dầu với tỷ giá cao thì việc có lãi, có tiền sung quỹ là điều phi thực tế. Thời gian hai bộ thai nghén đã ngót hai năm nhưng đến nay quỹ bình ổn xăng, dầu vẫn chưa được ban hành...