Theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, trong tháng 9/2008 cả nước xuất khẩu 5,3 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm ngoái, tuy nhiên thấp hơn so với mức thực hiện của tháng 8/2008 là 6 tỷ USD. Lý do là trong tháng 9 nhiều mặt hàng nhập về trong những tháng trước đã tái xuất, nên trong tháng 9 không còn những mặt hàng theo hình thức nhập khẩu tái xuất. Tuy nhiên, xuất khẩu 9 tháng vẫn tăng so với 9 tháng năm 2007, và trong 9 tháng, tổng giá trị xuất khẩu đạt 48,57 tỷ USD, tăng 39% so với 9 tháng năm 2007. “Phải nói rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới, tình hình khủng hoảng kinh tế ở Mỹ và châu Âu, sức mua giảm, thị trường thu hẹp, thì kết quả xuất khẩu đạt được như trong 9 tháng vừa qua là rất đáng khích lệ” – Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên nhận xét.

Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên

Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên: Tôi cho rằng những diễn biến tại thị trường tài chính các nước lớn chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào sức cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam, cách chúng ta tổ chức thị trường. Và nếu chúng ta làm tốt công tác dự báo, phản ứng kịp thời những diễn biến của thị trường, các Hiệp hội, ngành hàng, doanh nghiệp rà soát lại các hợp đồng xuất khẩu, các điều kiện về thanh toán… thì tôi cho rằng, từ nay đến cuối năm chúng ta vẫn có thể thực hiện mức xuất khẩu mỗi một tháng không dưới 5 tỷ USD. Và như thế, chúng ta phấn đấu trong quý IV xuất khẩu xấp xỉ 15 tỷ USD, cộng với số liệu đã thực hiện 9 tháng là 48,57 tỷ USD thì dự kiến cả năm 2008 cũng có thể thực hiện được trên 63 tỷ USD, cao hơn so với mục tiêu đã đề ra là 59 tỷ USD. 

PV: Trong tháng 9, các nước ASEAN đã trở thành đối tác lớn nhất và có đóng góp nhiều nhất vào tăng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Trong hoàn cảnh xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU khó khăn như hiện nay, liệu sẽ có sự chuyển dịch thị trường xuất khẩu trọng tâm trong thời gian tới?

Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên: Đúng là trong tháng 9 kim ngạch xuất khẩu sang các nước ASEAN có sự tăng trưởng đáng khích lệ, và có thể nói xuất khẩu sang các nước ASEAN trở thành một vùng xuất khẩu lớn của Việt Nam đối với các thị trường khu vực. Tuy nhiên, nếu so về từng nước một thì thị trường Hoa Kỳ vẫn là thị trường số 1. Và năm nay chúng tôi nghĩ rằng Hoa Kỳ vẫn giữ vị trí số 1 trong xuất khẩu của Việt Nam, tiếp theo là thị trường Nhật Bản, sau đó mới đến thị trường các nước EU và thị trường các nước ASEAN.

Tôi cho rằng trong bối cảnh thị trường Mỹ khó khăn thì việc điều chỉnh quy mô xuất khẩu sang các thị trường khác là việc khó tránh khỏi. Tuy nhiên, việc điều chỉnh đó trong 3 tháng cuối năm là không lớn và chúng tôi nghĩ rằng thị trường Mỹ vẫn là thị trường tiềm năng, chúng ta vẫn có thể duy trì thị trường này như thị trường số 1 của Việt Nam. 

PV: Câu chuyện khủng hoảng thị trường tài chính Mỹ một lần nữa nhấn mạnh đến vai trò của công tác thông tin dự báo thị trường. Dường như trong vấn đề này chúng ta luôn chậm? 

Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên: Tôi cho rằng công tác thông tin dự báo thị trường thời gian vừa qua đã được quan tâm và cải thiện đáng kể. Những diễn biến trên các thị trường cho vay thế chấp, thị trường nhà đất dẫn đến khủng hoảng tài chính ở Mỹ chúng tôi đã cảnh báo từ lâu trên nhiều diễn đàn, trên các phương tiện thông tin đại chúng, và tại các cuộc giao ban xuất khẩu chúng tôi cũng đã phổ biến cho các doanh nghiệp, các hiệp hội ngành hàng. Cho nên, nếu các doanh nghiệp kịp thời cập nhật thông tin thì các doanh nghiệp đã nắm bắt được thị trường cách đây lâu chứ không phải đến ngày hôm nay.

Và tôi cho rằng, trong thời gian hiện nay nhu cầu về công tác thông tin thị trường lại càng cần thiết hơn. Vậy nên, những người làm công tác quản lý, xúc tiến thương mại, những người làm công tác thị trường ngoài nước cần phối hợp chặt chẽ hơn với các hiệp hội ngành hàng, với các địa phương, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu để thường xuyên cập nhật thông tin và có những phản ứng kịp thời trước những diễn biến của thị trường để tránh tổn thất và cũng xác định đơn hàng cho những năm tới. 

PV: Bộ Công thương có những kế hoạch cụ thể gì tháo gỡ những khó khăn trong giai đoạn hiện nay nhằm đạt và vượt mục tiêu xuất khẩu như đã đề ra, thưa ông? 

Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên: Từ nay đến cuối năm Bộ Công Thương đang áp dụng các nhóm giải pháp mà Chính phủ đã chỉ đạo làm sao hỗ trợ cho các doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, nhất là trong khâu sản xuất, như: đảm bảo việc cung cấp điện cho doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu; cùng các tổ chức tài chính, các tổ chức ngân hàng đẩy nhanh vốn vay của doanh nghiệp. Một số ngân hàng hiện nay đã đi tiên phong trong việc hạ lãi suất cho doanh nghiệp vay, đã áp dụng cho vay đồng Việt Nam lãi suất theo đồng đô la Mỹ để doanh nghiệp có hợp đồng xuất khẩu có thể tiếp cận nguồn vốn với lãi suất vay hợp lý. Hiện nay rất nhiều doanh nghiệp đang khai thác tín dụng ưu đãi này của hệ thống ngân hàng thương mại.

Ngoài ra, chúng tôi cũng làm việc với Vụ Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính để xúc tiến việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong xúc tiến xuất khẩu, tổ chức thường xuyên các cuộc làm việc với các hiệp hội ngành hàng. Sắp tới chúng tôi tổ chức hội nghị giao ban xuất khẩu 9 tháng năm 2008 để các đại biểu phản ánh về tình hình cũng như nêu kiến nghị. Bộ Công Thương chủ trương tạo điều kiện giúp doanh nghiệp thực hiện tốt kế hoạch kinh doanh của mình từ nay đến cuối năm./.

PV: Xin cảm ơn ông!