Sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang có những cơ hội và thuận lợi lớn, nhưng cũng đang đứng trước những khó khăn, thách thức gay gắt. Bên cạnh những mặt tiến bộ, trưởng thành thì “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng bản thân, phai nhạt lý tưởng cách mạng, mất cảnh giác, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức, kỷ luật, sa đọa về đạo đức và lối sống”. Cho nên phải ra sức xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ mới, vừa là vấn đề quan trọng, vừa cơ bản, vừa cấp bách. Nghị quyết hội nghị lần thứ sáu, BCH Trung ương khóa X đã xác định: “Chăm lo xây dựng độ ngũ cấp ủy, trước hết là bí thư cấp ủy và cán bộ, đảng viên thật sự tiền phong gương mẫu, có phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Kiên quyết thay thế những cán bộ yếu kém về phẩm chất, năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời đưa ra khỏi Đảng những người không đủ tư cách đảng viên”.

Cách mạng nước ta đã chuyển sang giai đoạn phát triển mới, cán bộ, đảng viên không chỉ là người có đạo đức phẩm chất tốt mà còn phải có kiến thức và trình độ văn hóa, ngoại ngữ, chuyên môn thì mới có thể làm tròn vai trò tiền phong, lãnh đạo của mình. Giải quyết vấn đề này phải tiến hành đồng bộ, toàn diện, lâu dài với quyết tâm cao và có bước đi thích hợp. Vấn đề cơ bản là phải xây dựng và phát triển tốt sự nghiệp giáo dục - đào tạo đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, phổ biến kiến thức khoa học phổ thông nhằm nâng dần mặt bằng dân trí, tạo điều kiện để từ đó có nguồn phát triển những đảng viên trẻ có trình độ học vấn cao, thay đổi cơ cấu đảng viên theo hướng trí tuệ hóa đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đi đôi với mặt cơ bản trên, cần làm tốt các hoạt động của Đảng nhằm bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh, kiến thức, trình độ đảng viên hiện có.

Trước hết tổ chức tốt các cuộc nghiên cứu, học tập, triển khai các nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Nhằm làm cho cán bộ, đảng viên nhận thức rõ tình hình, nhiệm vụ và những giải pháp thực hiện. Thường xuyên thông tin thời sự, chính sách, đáp ứng yêu cầu mở rộng sự hiểu biết cần thiết của cán bộ, đảng viên.

Mở những lớp học ngắn hạn, học chính trị, học văn hóa, chuyên môn, kỹ thuật, với nội dung bổ ích cho người học. Trên cơ sở quy hoạch cán bộ, mạnh dạn đưa số đảng viên trẻ đi đào tạo cơ bản về chính trị, văn hóa hoặc chuyên môn, nghiệp vụ ở các trung tâm đào tạo, các trường đại học, cho đi du học ở nước ngoài nhằm đáp ứng yêu cầu sự phát triển lâu dài của địa phương.

Các cấp ủy cần có những biện pháp thích hợp nâng cao năng lực công tác cho cán bộ, đảng viên. Năng lực công tác được tạo nên từ tinh thần, ý thức trách nhiệm, trình độ, kiến thức và vốn sống được tích lũy trong thực tiễn. Năng lực công tác của bất cứ cán bộ, đảng viên nào đều được đo bởi hiệu quả hoạt động thực tiễn cách mạng.

Nâng cao chất lượng tự phê bình và phê bình trong Đảng gắn với việc tổ chức đánh giá cán bộ, đảng viên hàng năm. Vấn đề cơ bản là ý thức tự giác, tính Đảng của người cán bộ, đảng viên gắn liền với kỷ luật nghiêm minh, với sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ và gương mẫu của cấp ủy. Tập thể cấp ủy và tổ chức đảng phải đánh giá công minh, khách quan, đồng thời làm cho cán bộ, đảng viên thống nhất và nhất trí cao.

Kết hợp quản lý cán bộ, đảng viên nơi làm việc và nơi cư trú. Chi bộ, đảng bộ nơi cán bộ, đảng viên công tác có trách nhiệm quản lý toàn diện đối với cán bộ, đảng viên về lập trường tư tưởng, về tinh thần trách nhiệm đối với công việc được giao, về ý thức tổ chức kỷ luật và phong cách, lối sống v.v...

Nâng cao chất lượng kết nạp đảng viên mới, khắc phục bệnh thành tích, chỉ chú ý nhiều đến số lượng mà hạ thấp tiêu chuẩn. Thực hiện mạnh mẽ chủ trương trẻ hóa, tiêu chuẩn hóa (thể chế hóa) và từng bước nhất thể hóa chức danh cán bộ, tạo bước chuyển có tính đột phá về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở. Mạnh dạn thu hút và đưa sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng về công tác ở xã, phường, thị trấn. Nhà nước nên có chế độ, chính sách để giải quyết đối với những cán bộ chưa được chuẩn hóa, nhưng chưa đủ tuổi, đủ năm công tác để nghỉ chế độ. Thay thế vào đó những cán bộ trẻ có học vấn, có tinh thần, trách nhiệm, có tinh thần phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng.

Thực hiện Nghị quyết hội nghị lần thứ sáu BCH Trung ương Đảng khóa X về “nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên”, phải thường xuyên giáo dục, rèn luyện, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ, kiến thức và năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là vấn đề vừa cơ bản, vừa lâu dài, vừa cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay.