Nổi cộm từ vấn đề chống bán phá giá

Theo ông Adam McCarty (Mekong Economics), khi tham gia vào sân chơi chung WTO, Việt Nam phải đương đầu với hàng loạt vấn đề, trong đó nổi cộm nhất là chống bán phá giá. Chống phá giá không phải là chính sách tốt đối với Việt Nam. Xem xét một cách thấu đáo thì những vụ kiện về phá giá thường khiến người tiêu dùng và các nhà nhập khẩu chịu thiệt thòi. WTO không phải là diễn đàn để giải quyết vấn đề này.

Theo ông Adam McCarty, Việt Nam cần có quá trình nhất quán trong việc quản lý kinh tế, đặc biệt là nâng cao nhận thức của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần có các chiến lược dài hơi và các đợt vận động hành lang cho các hoạt động kinh tế quốc tế. Nghiên cứu tác động của WTO, Việt Nam có thể đề nghị Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) rà soát lại qui chế thị trường vào năm 2010.

Bà Phạm Chi Lan – Chuyên gia kinh tế, cũng đưa ra một cảnh báo, ngay cả khi đã là một nền kinh tế thị trường thì nguy cơ bị áp dụng các qui chế phi thị trường trong các hoạt động thương mại vẫn có thể xảy ra.

Còn ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam, thì đưa ra nhận xét: “Nhiều nước muốn lạm dụng chống phá giá để bảo hộ thương mại trong nước, đồng thời làm méo mó thương mại toàn cầu.

TS Trần Đình Thiên - Viện Kinh tế Việt Nam thì cho rằng: “Những qui trình thị trường của Việt Nam đang diễn ra không đồng bộ. Chúng ta đã đi qua 20 năm đổi mới và mở cửa, nhưng các thể chế thị trường vẫn rất khấp khểnh. Cần nghiêm túc nhìn nhận rằng, Việt Nam cần một nền kinh tế thị trường thực thụ cho chính mình và điều này không phụ thuộc vào các chương trình chống phá giá”.

Đến sở hữu trí tuệ

Cơ chế thi hành quyền sở hữu trí tuệ (IPR) cũng là là vấn đề được đề cập tại hội thảo.

Theo các chuyên gia, việc thi hành IPR còn yếu kém đã cản trở sự phát triển của các ngành công nghiệp kỹ thuật, lĩnh vực mà Việt Nam có rất nhiều tiềm năng; trong đó, ngành công nghiệp giải trí cũng gặp phải trở ngại do việc sao chép bất hợp pháp. Sau khi Việt Nam đã gia nhập WTO, chế tài xử lý vi phạm bản quyền IPR chưa đủ sức răn đe. Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, mức phạt 15 triệu đồng đối với hành vi vi phạm IPR ở Việt Nam là quá nhẹ. Chuyên gia Thomas J. Theutler đề xuất: Việt Nam cần có mức phạt hành chính nghiêm khắc hơn, có thể nên đặt ra mức án phí hợp lý lên tới 20.000 USD cho một vụ kiện dân sự. Về lâu dài, toà án nên đưa ra các quyết định độc lập, không có sự trợ giúp của các cơ quan hành chính khác. Các quyết định của toà án và quyết định hành chính phải được công khai. Chuyên gia này cũng đề xuất Việt Nam cần điều chỉnh lại điều 26 và 33 trong Luật Sở hữu trí tuệ sao cho phù hợp với luật định của WTO...

Hội thảo còn đề cập đến hàng loạt vấn đề khác sau hơn 1 năm Việt Nam gia nhập WTO như nền kinh tế phi thị trường, chính sách công nghiệp, cải cách thể chế, dịch vụ tài chính đầu tư, vấn đề chính sách trong ngành nông nghiệp, hàng rào kỹ thuật trong thương mại, tác động xã hội của việc gia nhập WTO, các vấn đề truyền thông và các đối tượng hưởng lợi... Hầu hết các báo cáo đều được trình bày chuyên sâu và có đối thoại, phản biện trực tiếp từ các chuyên gia trong và ngoài nước. Xuyên suốt là các vấn đề về khảo sát, phát hiện, khẳng định những hạn chế và đề xuất các giải pháp để Việt Nam khắc phục sau khi đã tham gia vào "sân chơi" toàn cầu./.