Giới thiệu Bắc Ninh
Thành tựu 10 năm
Tin tức - Sự kiện
Thông tin Quy hoạch
Kế hoạch phát triển
Các Khu công nghiệp
Xã hội và Phát triển
Kinh tế - Kinh doanh
Giáo dục - Đào tạo
Thông tin Tư pháp
KHCN và Môi trường
Văn hoá và Du lịch
Dịch vụ trực tuyến
Thông tin Thương mại
Văn bản ban hành
Lễ hội miền Kinh Bắc
Hội đình thập đình
Thứ Hai, 16/02/2004 - 10:42 AM
Cứ bốn năm một lần vào những năm Thân, Tý, Thìn lại tiến hành lễ hội Thập Đình. Xuân Giáp Thân-2004 lại đến khóa hội, người viết bài này đề cập đôi điều về Hội Thập Đình truyền thống.


Hội Thập Đình gồm mười làng thuộc huyện Gia Bình, Quế Võ tham gia, trong đó có ngũ đình nội và ngũ đình ngoại. Tiêu chí xác định đình nội là các đình làng thờ hai vị thành hoàng: Doãn Công và Lê Văn Thịnh; căn cứ tiêu chí đó ngũ đình nội gồm có: làng Bảo Tháp, làng Yên Việt, làng Đông Cao, làng Thị Thôn (nay là Hiệp Sơn), xã Đông Cứu và làng Hương Vinh, thị trấn Gia Bình, huyện Gia Bình. Tiêu chí xác định đình ngoại là các đình thờ một trong hai vị làm thành hoàng. Căn cứ tiêu chí đó, ngũ đình ngoại gồm có: làng Cứu Sơn, xã Đông Cứu, làng Huề Đông, làng Địch Trung, xã Đại Lai, huyện Gia Bình thờ Doãn Công làm thành hoàng; làng Chi Nhị, xã Song Giang, huyện Gia Bình và làng Thi Xá, xã Cách Bi, huyện Quế Võ thờ Lê Văn Thịnh làm thành hoàng.

Truyền rằng Cao Nguyên Công là quan huyện lệnh Phong Châu không chịu cống nạp, bị thái thú Tô Định giết hại, con trai ông là Doãn Công lánh nạn lưu lạc được vợ chồng cụ Nguyễn Tín Công và Trương Thị Đức ở trang Bảo Tháp, khu Đông Cứu chở che, nuôi dưỡng. Khi Doãn Công đến tuổi trưởng thành kết hôn cùng Đào Nương-con gái Nguyễn Tín Công. Trả thù cho cha, Doãn Công-Đào Nương hội tụ binh mã, luyện tập ngày đêm rồi tham gia cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Về sau, Doãn Công được Trưng Vương giao làm đốc bộ Hải Dương.

Tương truyền Lê Văn Thịnh là con cụ Lê Thành ở trang Bảo Tháp và cụ bà là Trần Thị Tín ở trang Thi Xá, đỗ đầu khoa Minh Kinh bác sĩ và nho học tam trường năm ất Mão-1075, xem như Trạng nguyên khai khoa Đại Việt, có công hầu vua Lý Nhân Tông học, có tài ngoại giao kiến tạo mối giao hòa Đại Việt cùng Nhà Tống, được vua Nhà Tống trọng thưởng. Về sau, làm đến chức Thái sư.

Sau khi Doãn Công và Lê Văn Thịnh hóa (mất), với đạo lý truyền thống uống nước nhớ nguồn, bày tỏ lòng thành kính với người có công với dân với nước, nhân dân nhiều làng đã tôn vinh làm thành hoàng, đời Cảnh Hưng thứ 28 (1767) và các triều đại phong kiến tiếp nối ghi công và sắc phong phúc thần.

Hội Thập Đình tổ chức từ ngày mồng 5 đến ngày mồng 9 tháng 2 (âm lịch) thuộc những năm Thân, Tý, Thìn; trung tâm hội tại khu đình Bảo Tháp. Trước ngày khai hội, nhân dân Bảo Tháp phải dựng nhà gần khu đình, tiện nghi nội thất (sập, tủ...) các làng tham gia tổ chức hội tự lo, bảo đảm các yêu cầu tối thiểu để chức dịch các làng tiếp khách suốt quá trình hội.

Ngày mồng 5 tháng 2, các làng rước về Bảo Tháp hội tụ. Đám rước cử hành trang nghiêm theo trình tự: Hàng cờ ngũ sắc đi đầu, tiếp đến long đình (có hòm sắc, bình hương), đến âm nhạc, rồi gươm trường bát biểu, tiếp là kiệu (có long ngai), sau long ngai là âm nhạc, rồi đến quan viên, tiếp đến xe trống và đôi ngựa trắng, hồng (bằng gỗ) sau cùng là dân trảy hội.

Việc hành lễ quy định nghiêm ngặt: chủ tế và thảo văn tế do Bảo Tháp đảm nhận, quan viên tế do 10 làng tiến cử, đọc chúc văn, đông xướng, tây xướng do Yên Việt, Hương Vinh và Thi Xá luân phiên đảm nhiệm:

Ngày mồng 5 tế nhập tịch, ngày mồng 6 đại tế, ngày mồng 7 và mồng 8 tế tốn, ngày mồng 9 tế tạ, giã hội.

Hoạt động hội diễn ra khá sôi động, với các hình thức vui chơi lành mạnh: Hát xẩm, hát chèo, ả đào (có năm tới 30 gánh đến xin hát), cờ bỏi, đấu vật, tam cúc điếm, tổ tôm điếm, đu tiên, đốt cây bông...

Ngoài những năm hội Thập Đình, dịp mồng 6 tháng 2 (âm lịch) hàng năm, ngũ đình nội thường tổ chức rước qua lại giữa các làng.

Ngày mồng 5 tháng 2 năm 1994, Nhà nước cấp Bằng công nhận di tích Lịch sử-Văn hóa đền thờ Trạng nguyên Lê Văn Thịnh tại làng Bảo Tháp, xã Đông Cứu, huyện Gia Lương (nay là Gia Bình), không chỉ nhân dân Thập Đình mà làng Nghĩa Thắng, xã Đông Cứu và làng Nội Phú thị trấn Gia Bình, huyện Gia Bình cũng tham gia cuộc rước đón nhận Bằng công nhận di tích Lịch sử-Văn hóa; nhân dân làng Đình Tổ, xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành (làng thờ Lê Văn Thịnh làm thành hoàng và có lăng mộ của Người), về hội tụ dâng hương tưởng nhớ công đức thành hoàng, có thể xem đó là cuộc biểu dương văn hóa truyền thống quê hương.

Ngày xuân thong thả, du khách trảy hội chơi xuân, về chơi hội Thập Đình, thắp nén hương thơm bái lạy hai vị thành hoàng, lòng sẽ thanh thản bởi đã tròn bổn phận; đắm mình trong đám hội với các thú vui của trò chơi truyền thống; lên đỉnh Thiên Thai chen chân bên những hàng cây tươi xanh, mây trời lúng liếng nghiêng chao, thả tâm hồn hướng vào Gia Bình đang cựa mình đổi mới phát triển, lòng ngất ngây về lễ hội Thập Đình giàu truyền thống văn hóa.



Các tin, bài mới hơn:
» Hội Dâu, lễ hội của cư dân nông nghiệp (08/05/2008)
» Một nét tâm linh miền Quan họ (19/03/2008)
» Mùa xuân này trẩy hội Lim (19/02/2008)
» Hội rước pháo làng Đồng Kỵ - Nét đặc sắc lễ hội vùng Kinh Bắc (14/02/2008)
» Đền Mộ Đạo và lễ hội vùng ven sông Đuống (25/01/2008)
» Tháng tám giỗ cha... (03/10/2007)
» Lễ hội Chùa Bút Tháp năm Đinh Hợi (13/05/2007)
» Hội vật Mão Điền (04/05/2007)
» Thiêng liêng hồn Việt, tình quê (02/05/2007)
» Lễ hội đình Từ Phong (12/01/2007)
Các tin, bài trước:
» Hội làng Phù Ðổng (09/01/2004)
» Lịch một lễ hội tiêu biểu xứ Bắc (Bắc Ninh) (06/01/2004)
» Hội Đền đô (12/12/2003)
» Hội xuân Đồng Kỵ (01/12/2003)
» Hội Nhồi (01/12/2003)
» Hội chen (01/12/2003)
» Hội Lim (29/11/2003)
Lịch công tác
Văn hóa Kinh Bắc
Thông tấn - Báo chí
Quản lý hành chính
Nông nghiệp - khuyến nông
Doanh Nghiệp Bắc Ninh
Công Báo
Thủ tục hành chính công
Sở Kế hoạch và Đầu tư
Sở khoa học công nghệ
Ban Quản lý KCN
Báo Bắc Ninh
Bacninh Trade

Bacninh Portal - Cổng giao tiếp điện tử Bắc Ninh - Giai đoạn 3 (Phiên bản đang tiếp tục xây dựng)
© Bản quyền thuộc UBND tỉnh Bắc Ninh. Trung tâm Tin học - UBND Bắc Ninh quản lý.
3C Soft - 3C Inc,. (Hiển thị tốt nhất ở chế độ màn hình 800 x 600)