Đình Bảng thuộc hương Cổ Pháp xưa, quê của Thái Tổ Lý Công Uẩn-Người khởi lập triều Lý, khai sáng Thăng Long năm 1010 “Vì muôn ức đời con cháu...”. Nơi đây có Đền Đô thờ tám vị vua nhà Lý từ xưa đã nổi tiếng không riêng của Bắc Ninh, của Việt Nam mà của cả Đông Dương. Thủy đình Đền Đô từng là hình ảnh in trên giấy Năm đồng tiền vàng Đông Dương.Đền Đô tọa lạc trên đất “Liên hoa bát diệp” địa linh, nhân kiệt, xuất nhập hanh thông (đất thiêng, người giỏi, ra vào may mắn). Nơi này nằm bên bờ sông Tiêu Tương, phong thủy tốt, cảnh trí hữu tình. Mùa xuân năm 1010, Lý Thái Tổ từ Hoa Lư về thăm quê Cổ Pháp, người gặp mặt thần dân ở đây, tặng tiền lụa cho các bô lão rồi hỏi về kế sách dựng nước. Đức vua anh minh, được ý kiến của thần dân mà chọn được “Nơi địa lợi, thích trung của trời đất” để rồi ban “Thiên đô chiếu” mà dời đô ra Thăng Long.
Năm 1019, Lý Thái Tổ đã cho xây dựng Thái Miếu để thờ Tổ phụ nhà Lý ở nơi đất lịch sử này. Năm 1028, Lý Thái Tổ băng hà. Triều đình và thần dân thờ người ở Thái Miếu cũng gọi là Cổ Pháp Điện. Về sau, Cổ Pháp Điện được mở rộng thờ tám vị vua nhà Lý. Đó là: Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông đã trị vì đất nước 214 năm. Từ đó nhân dân gọi là Đền Lý Bát Đế, cũng gọi nôm thành kính là Đền Đô. Riêng Lý Chiêu Hoàng, vua thứ chín của nhà Lý làm vua lúc còn nhỏ, sau lại nhường ngôi cho Trần Cảnh, nhân dân thờ bà ở Đền Rồng (phía tây hương Cổ Pháp).
Triều Lý trị vì đất nước 216 năm (1009-1225) với chín đời vua. Quốc hiệu Đại Việt, Kinh đô Thăng Long. Đó là một vương triều thuần từ, cường thịnh.
Nhớ ơn các vị vua nhà Lý, từ xưa nhân dân tổ chức lễ hội Đền Đô vào rằm tháng Ba âm lịch, kỷ niệm ngày Lý Thái Tổ đăng quang (rằm tháng Ba năm Canh Tuất-1010). Lễ thiêng liêng, Hội tưng bừng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bốn lần về thăm Đình Bảng. Lần đầu, 13-9-1945 (8 tháng 8 năm ất Dậu, giỗ Lý Thánh Tông), Bác Hồ cùng nhân dân dâng hương Lý Bát Đế. Ngày 17-12-1955, về Đình Bảng lần thứ tư, Bác Hồ nói với nhân dân: “Chúng ta phải bảo tồn những di sản văn hóa của dân tộc. Khi có điều kiện sẽ xây dựng lại Đền Đô”.
Trên đường đổi mới, từ năm 1989, nhân dân Đình Bảng với sự quan tâm đầu tư của các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà nước cùng tấm lòng công đức của đồng bào trong và ngoài nước, các hậu duệ nhà Lý và cả bạn quốc tế đã khởi công xây dựng lại Đền Đô. Lễ hội Đền Đô mở lại như xưa, đẹp hồn Việt, tình người, tình quê.
Xuân Đinh Hợi-2007, Đền Đô đã khang trang, xứng đáng là nơi tôn nghiêm, nhân dân cả nước tới phụng thờ tám vị vua nhà Lý.
Ngày 8 Tết, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thăm và làm việc tại Bắc Ninh đã về Đền Đô dâng hương và trồng cây lưu niệm. Chủ tịch đã xúc động ghi vào Sổ vàng lưu niệm Đền Đô: “Đầu xuân Đinh Hợi, tôi rất xúc động về thăm Đền Đô, cùng nhân dân Đình Bảng thành kính dâng hương tưởng niệm các vị Vua Lý-những bậc tiền nhân đã làm rạng danh đất nước, để lại cho con cháu muôn đời sau những trang sử ngời sáng tinh thần độc lập, tự cường của dân tộc Việt Nam ta. Biết ơn các bậc tiền nhân, con cháu ngày nay nguyện phấn đấu làm cho non sông Việt Nam của chúng ta ngày càng rạng rỡ, sánh vai các cường quốc năm châu”.
Không riêng trong các ngày Lễ hội Đền Đô (từ 14 đến 16 tháng 3) mà ngày thường nhân dân đã trẩy hội Đền Đô để chiêm ngưỡng các hạng mục công trình vừa xây dựng lại, bằng chứng về sức sống Việt Nam, nhân lòng nhân ái, tinh thần hứng khởi hướng tới 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. |