| Dòng Ngũ Huyện Khê chảy giữa xã Phong Khê (thành phố Bắc Ninh) ra sông Cầu. Bên tả ngạn là các thôn theo đạo Phật: Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê. Bên hữu ngạn là thôn công giáo toàn tòng Ngô Khê. Dòng sông tưởng như là một bức rào ngăn cách giữa hai bờ, hai đạo nhưng lại là một nhịp cầu gắn kết giữa đồng bào lương giáo Phong Khê. Trải qua quá trình tiến hóa của lịch sử, nhất là từ khi có Đảng lãnh đạo, giáo dân Ngô Khê cùng Phật tử Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê đã vượt qua bao khó khăn thách thức, sướng khổ bên nhau, chung lưng đấu cật xây dựng quê hương giàu đẹp. Đoàn kết là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Song đoàn kết ở từng địa phương đều xuất phát từ những cái cụ thể. Phong Khê có 4 làng thì 3 là làng quan họ gốc. Có nhà nghiên cứu cho rằng hát quan họ bắt nguồn từ tục kết chạ, tức là kết nghĩa anh em giữa các làng với nhau. Cho nên cái gốc của quan họ là yêu thương, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau. Nhưng điều quan trọng là từ đời này sang đời khác trai gái lương giáo Phong Khê đã xây dựng gia đình với nhau. Có biết bao chàng trai Ngô Khê lấy vợ ở các thôn Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê. Quan hệ thông gia, quan hệ huyết thống đã gắn kết các làng với Ngô Khê, phúc cùng hưởng, họa cùng gánh.
Đào Xá và Dương ổ có nghề thủ công truyền thống làm giấy dó. Những cô gái Đào Xá, Dương ổ lấy chồng Ngô Khê và cả những người dân của hai làng Dương ổ, Đào Xá đã truyền lại nghề làm giấy cho nhân dân Ngô Khê, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Thời kỳ đầu đất nước đổi mới, nghề làm giấy thủ công ở Ngô Khê phát triển mạnh, gần cả làng xeo giấy. Giấy dó, giấy bản, giấy bao bì của Ngô Khê, Đào Xá, Dương ổ, Châm Khê có mặt khắp miền đất nước phục vụ cho nhu cầu dân sinh. Những năm đầu của thập kỷ 1990, nghề giấy thủ công truyền thống phải nhường chỗ cho sản xuất giấy công nghiệp. Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê có gần 200 doanh nghiệp, doanh nhân. Cái cầu tre có tên là Cầu Chính nối hai bờ sông Ngũ Huyện gắn kết giữa làng công giáo Ngô Khê với các làng trong xã không thể đáp ứng được việc vận chuyển cho sản xuất công nghiệp. Nó là rào cản cho lớp doanh nhân Ngô Khê năng động. Nhưng cái khó đã ló cái khôn, một số doanh nhân đã mạnh dạn sang Đào Xá thuê đất để làm mặt bằng sản xuất. Cán bộ và nhân dân Đào Xá chấp nhận. Thế là cùng với việc xuất hiện những nhà sản xuất kinh doanh nông nghiệp giỏi như anh Khải, anh Lơ, anh Thế, anh Chiến... Ngô Khê lại có những doanh nhân trên lĩnh vực công nghiệp, thủ công nghiệp. Giờ đây có cầu to vượt sông Ngũ Huyện trên quốc lộ 18 làm cho Ngô Khê và các làng trong xã xích lại gần nhau hơn. Nhưng điều quan trọng là mở ra cho Ngô Khê một hướng làm kinh tế mới. Xã Phong Khê đã thành lập khu công nghiệp làng nghề 2 tại cánh đồng Tam Vàng thôn Ngô Khê và tỉnh có hướng mở một khu công nhgiệp, khu đô thị tại cánh đồng sâu thôn Ngô Khê.
Mối liên kết giữa Ngô Khê và các thôn trong xã còn được phát triển mạnh trong sinh hoạt văn hóa, xã hội, tâm linh. Những ngày giỗ tết, những ngày hội chùa, đình đám ở Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê, những ngày lễ trọng ở Ngô Khê, nhất là lễ Nô-en là nhân dân các làng lại giao lưu với nhau không có gianh giới lương giáo. Nhân dân Dương ổ, Đào Xá, Châm Khê rất vui, rất phấn khởi được dự những buổi lễ tôn nghiêm và trang trọng của đồng bào công giáo Ngô Khê. Nhân dân Ngô Khê say sưa thưởng thức những làn điệu quan họ mộng mơ của liền anh, liền chị các làng trong xã trong những ngày hội chùa, đình đám.
Trong thời kỳ đổi mới, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục... của các làng trong xã Phong Khê cùng phát triển. Nhà thờ, đình chùa được trùng tu, xây mới khang trang, tố hảo. Các làng đều có diện mạo mới, khởi sắc mới. Nhà kiên cố mỗi năm một tăng. Đường làng, ngõ xóm được đổ bê tông. Nhà nào cũng có phương tiện nghe, nhìn. Nhiều hộ sản xuất ô tô, xe máy, tủ lạnh, máy giặt, điện thoại... các làng đều có chợ để trao đổi hàng hóa.
Vui với những niềm vui của nhau, trăn trở với những khó khăn của nhau, đồng bào Lương giáo Phong Khê gắn bó với nhau keo sơn, sống với nhau trong một gia đình thân thiện.
|