Thứ bẩy, 01/11/2014
Thống kê truy cập

Trong ngày  :

16121

Đã truy cập :

20562667
Định hướng phát triển

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh

Bắc Ninh là tỉnh thuộc vùng đồng bằng Bắc bộ có diện tích 822,71km2, dân số 1.024.151 người. Tỉnh Bắc Ninh nằm trong vùng châu thổ sông Hồng, liền kề với thủ đô Hà Nội.

 

Bắc Ninh là một trong bẩy tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, khu vực có mức tăng trưởng kinh tế cao tạo cho Bắc Ninh nhiều lợi thế về phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Vị trí địa lý thuận lợi là yếu tố phát triển quan trọng và là một trong những tiềm lực to lớn để phát triển kinh tế xã hội và thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá tỉnh.
Bắc Ninh là tỉnh có nhiều thuận lợi cho công hiệp hoá - hiện đại hoá. Hệ thống giao thông (đường bộ, đường sắt, đường thuỷ) phát triển. Mạng lưới cấp điện của tỉnh được đánh giá là rất tốt trong toàn quốc. Kinh tế Bắc Ninh đạt tăng trưởng cao, cơ cấu ngành kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực để trở thành tỉnh công nghiệp. Hoạt động kinh tế đối ngoại được mở rộng, thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài đứng hàng thứ 7 trong toàn quốc. Đến năm 2010, toàn tỉnh có trên 4.300 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh với số vốn đăng ký ước đạt 22,6 nghìn tỷ đồng, 290 dự án trong nước được cấp giấy chứng nhận đầu tư và có 265 dự án đầu tư trực tiếp của nước ngoài. Các hoạt động văn hoá, xã hội, y tế, giáo dục đều phát triển, tăng về quy mô, chất lượng, hiệu quả.
Đặc biệt trong số các nguồn lực cần thiết cho sự thành công của công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định. Theo niên giám thống kê Bắc Ninh 2008, dân số trong độ tuổi lao động của tỉnh gồm 633.151 người, trong đó có 590.513 đang làm việc trong các ngành kinh tế. Với chủ trương đưa Bắc Ninh trở thành tỉnh công nghiệp nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là rất lớn.
Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh Bắc Ninh hiện nay còn ở mức thấp. Số lượng doanh nghiệp đang hoạt động nhiều nhưng số đông là doanh nghiệp nhỏ và vừa, dây chuyền công nghệ chưa tiên tiến. Nhiều doanh nghiệp muốn khai thác nguồn nhân công rẻ nên sử dụng dây chuyền công nghệ cũ. Tuy nhiên, với xu thế phát triển chung việc coi có nguồn nhân công rẻ là một lợi thế để thu hút đầu tư sẽ giảm đáng kể vì chi phí cho sản xuất sẽ tăng dần, năng xuất lao động không tăng hoặc tăng chậm. Bởi vậy các doanh nghiệp sẽ thay thế nâng cấp dây chuyền công nghệ để tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh. Các doanh nghiệp mới hình thành sẽ áp dụng ngay công nghệ sản xuất tiên tiến nên việc tuyển lao động sẽ phải là nhân lực chất lượng cao có vậy các doanh nghiệp mới chiếm ưu thế để cạnh tranh trong sản xuất - kinh doanh. Thực tế cho thấy có tới 81% số doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam chọn giải pháp phát triển nguồn nhân lực để nâng cao năng suất lao động, nhằm tăng sức cạnh tranh.
Nói đến nguồn nhân lực chất lượng cao cần hiểu đúng thế nào là nguồn nhân lực chất cao? Bởi nếu hiểu một cách đơn giản, chỉ thạc sĩ, tiến sĩ, PGS, GS mới là nguồn nhân lực chất lượng cao thì chưa đủ, không chính xác. Người lao động từ công nhân tới tiến sĩ, giáo sư hay viện sỹ khi hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách xuất sắc, sáng tạo và hoàn hảo thì những người đó là nguồn nhân lực chất lượng cao. Nguồn nhân lực chất lượng cao không đồng nghĩa với học hàm, học vị cao.
Do vậy, để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần thực hiện các giải pháp sau:
Giải pháp 1: Tư vấn, tuyên truyền để làm tốt công tác phân luồng đào tạo.
Hiện nay, số các đơn vị đào tạo trong cả nước là vô cùng lớn. Trong xã hội, nhiều người nhận thức chưa đúng về ngành nghề về việc làm, còn tồn tại tâm lý coi trọng bằng cấp không chú trọng năng lực của cá nhân. Do mở ra quá nhiều trường nên công tác tuyển sinh của các nhà trường trở lên vô cùng khó khăn nhất là các trường nghề nhưng lại quá dễ cho người học vì yêu cầu đầu vào khá khiêm tốn (trừ một số trường có thương hiệu). Vì vậy chất lượng đầu vào không đảm bảo dẫn đến sản phẩm đầu ra của các trường không đáp ứng được nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của doanh nghiệp.
Mặt khác, công tác tư vấn lựa chọn ngành nghề không chú trọng đúng mức. Việc học nghề phổ thông ở các trường THCS, THPT chủ yếu để giúp học trò được cộng điểm khi thi tốt nghiệp chứ không đạt được mục tiêu hướng nghiệp, chọn nghề sau này. Nhiều học sinh lựa chọn ngành nghề không đúng nên lãng phí thời gian tiền bạc và lãnh phí công sức học hành. Học nghề không đúng sở trường, không hợp khả năng của mình và thiếu sự phân tích các thông tin thị trường lao động nên ra trường không có việc làm hoặc năng lực hành nghề thấp.
Để có đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao phải chú trọng ngay từ khâu đầu tiên là tư vấn, định hướng, thông tin tuyên truyền để học sinh các lớp cuối cấp không chạy theo nguyện vọng ảo. Gia đình và xã hội thay đổi cách nhìn, cách đánh giá về vị trí thang bậc trong xã hội theo hướng nhìn thực tế và văn minh hơn. Làm tốt khâu này chúng ta sẽ làm được việc phân luồng đào tạo, năng lực đến đâu học đến đấy và làm làm việc phù hợp với năng lực của mình. Có như vậy một người được đào tạo ra sẽ có đủ kiến thức, đủ kỹ năng cần thiết và có thái độ lao động đúng đắn để làm việc.  
Giải pháp 2: Thực hiện tốt công tác điều tra khảo sát nguồn nhân lực chất lượng cao
Nguồn nhân lực chất lượng cao không phải tự nhiên có ngay trong thị trường lao động mà phải qua quá trình đào tạo, giáo dục. Để có đủ lượng thông tin cần thiết cho các trường chuẩn bị cơ sở vật chất, đội ngũ, nội dung chương trình giảng dạy thì họ phải có thông tin dự báo về nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp. Đồng thời, người có nhu cầu học nghề (khái niệm học nghề hiểu theo nghĩa rộng chứ không đơn giản là học để làm thợ) cũng cần phải có thông tin dự báo về thị trường lao động trong tương lai để họ căn cứ vào khả năng của mình của gia đình mình để theo học những nghề phù hợp với khả năng nhằm phát huy hết thế mạnh của mình.
Trong những năm qua nhiều cuộc điều tra khảo sát về cung - cầu lao động được tiến hành đem lại những thông tin hữu ích và rất quan trọng vì nó định hướng cho hoạt động của các nhà trường, nó chi phối sự lựa chọn ngành nghề của người lao động. Vậy thông tin này phải chính xác.
Làm thế nào có thông tin chính xác sau mỗi cuộc điều tra khảo sát. Đó là tập hợp của nhiều cấu phần tạo nên một cuộc điều tra khảo sát: Thiết kế phiếu hỏi chuẩn xác, khoa học; sử dụng đội ngũ điều tra viên chuyên nghiệp; phần mềm nhập tin xử lý dữ liệu thông minh và dễ làm; tăng cường giám sát ở tất cả các khâu và có đủ kinh phí để thực hiện các cấu phần trên.
Giải pháp 3: Phát triển đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo
Để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trước hết đòi hỏi lãnh đạo từ các trung tâm dạy nghề, các trường Trung cấp – Cao đẳng nghề, các trường Trung cấp, Cao đẳng đến Đại học phải có định hướng, mục tiêu rõ ràng về sản phẩm của trường mình đào tạo ra, nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp trong tỉnh. Để làm được việc đó không chỉ có lãnh đạo nhà trường mà phải cả đội ngũ cán bộ giáo viên trong trường làm việc với một hệ thống các quy phạm chặt chẽ khoa học và có sự hợp tác tích cực của chính người học. Mỗi học viên phái xác định rõ mục tiêu và động cơ học tập, có thái độ học tập đúng đắn, tự giác trong học tập không gian dối trong thi cử. Ngoài việc học các kỹ năng cứng theo quy định còn phải cập nhật đủ các kỹ năng mềm cần thiết khác.
Sự phát triển của khoa học kỹ thuật là không ngừng nên để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngoài các yếu tố trên cần có sự đầu tư tương xứng cho nhà trường về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, chương trình đào tạo tiên tiến, tiếp cận thế giới bên ngoài và công nghệ giảng dạy cũng phải luôn được đổi mới để có hiệu quả hơn trong đào tạo. Các trường cần chủ động mở đào tạo các ngành nghề mới đáp ứng sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, cần tăng cường liên doanh liên kết trong đào tạo kể cả với các trường danh tiếng của nước ngoài. Tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức, quốc tế để nâng cao năng lực đào tạo và nghiên cứu của các trường đại học, cao đẳng từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.
Giải pháp 4: Doanh nghiệp tham gia tích cực vào công tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao còn đòi hỏi sự hợp tác và tầm nhìn chiến lược của các doanh nghiệp trong toàn tỉnh. Các doanh nghiệp nên có “đơn đặt hàng” cho các trường đào tạo trong từng giai đoạn cụ thể với những tiêu chí cần thiết phải có của từng loại cán bộ, công nhân để cung cấp cho sản xuất. Các doanh nghiệp nên có chính sách đãi ngộ và cơ chế sử dụng hợp lý, nhiều ưu đãi để thu hút người tài về doanh nghiệp mình. Đồng thời các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp phải tiếp nhận học viên đến thực tại tại cơ sở mình (thực ra điều này đã được quy định trong Luật Dạy nghề) nhằm tạo sự bổ trợ kiến thức kỹ năng tốt nhất cho người học, có như vậy mới phát huy hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Giải pháp 5: Tỉnh có chính sách, cơ chế phù hợp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần có những cơ chế, chính sách sử dụng con người hợp lý để thu hút được nhân tài, tránh tình trạng chảy máu chất xám. Đây có lẽ là vấn đề mấu chốt làm tăng cung nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ từ các cơ sở đào tạo trong nước mà còn góp phần thu hút lao động có trình độ cao được đào tạo ở nước ngoài như các sinh viên đi du học và Việt kiều.Tỉnh có chính sách để các doanh nghiệp đóng góp cho sự nghiệp giáo dục đào tạo. Đồng thời, các doanh nghiệp phải chủ động và có trách nhiệm đóng góp về tài chính, cơ sở vật chất và tham gia hướng dẫn kỹ năng thực hành cho các trường đại học và cơ sở dạy nghề.Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trong quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá không thể là công việc có thể làm ngay trong thời gian ngắn, cần có lộ trình. Nhưng cũng cần phải hết sức khẩn trương thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ và hiệu quả để sớm đưa Bắc Ninh trở thành tỉnh giầu mạnh./.

 

 


Sở LĐTB&XH


Các tin khác: