Trong bối cảnh khó khăn chung của tình hình kinh tế - xã hội quốc tế và trong nước: giá nhiên liệu trên thế giới trong xu hướng tăng; lạm phát vẫn ở mức cao; dịch cúm gia cầm tái phát ở nhiều tỉnh, thành phố; số doanh nghiệp thua lỗ phải giải thể tăng nhanh,… Ở trong tỉnh, dưới tác động của việc tăng giá điện, giá nhiên liệu; dịch cúm gia cầm phát sinh; nguồn vốn đầu tư phát triển gặp khó khăn do đầu tư công bị thắt chặt, lãi suất ngân hàng vẫn ở mức cao,… là những yếu tố bất lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH quý I/2012. Trên cơ sở phát huy tiềm năng, thế mạnh và chủ động lường trước được khó khăn, nên ngay từ cuối tháng 12/2011, UBND tỉnh đã xác định những nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp đột phá để thực hiện ngay từ tháng đầu năm 2012. Trong đó, đã yêu cầu các ngành, các địa phương thực hiện nghiêm túc và tập trung vào 5 mục tiêu ưu tiên, 3 nhiệm vụ chủ yếu để duy trì tăng trưởng kinh tế. Vì thế, kinh tế-xã hội trong quý I diễn biễn theo xu hướng tốt, các ngành và lĩnh vực then chốt vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao so cùng kỳ năm trước. Các hoạt động liên quan tới sự kiện kỷ niệm 15 năm tái lập tỉnh Bắc Ninh được tổ chức chu đáo, mang lại hiệu quả thiết thực.

1. Nông, lâm nghiệp và thủy sản

1.1. Nông nghiệp

a) Kết quả sản xuất vụ đông: toàn tỉnh gieo trồng được 9.951,6 ha cây rau màu, giảm 4,4% (-455,4 ha) so với cùng vụ năm trước. Trong đó, cây ngô do diện tích (đạt 2.002 ha) tăng cao (+720 ha) nên mặc dù năng suất giảm 0,6 tạ/ha nhưng sản lượng đạt 8.627 tấn, tăng 3.021 tấn so cùng vụ năm trước. Diện tích cây thực phẩm là 6.470 ha, giảm 281 ha; năng suất đạt 200,5 tạ/ha, tăng 8 tạ/ha và sản lượng đạt 129.645 tấn, giảm 230 tấn. Giá trị sản xuất 758,6 tỷ đồng, trong đó cây rau đậu các loại chiếm 83,9%/tổng GTSX.Với kết quả này, đã đưa giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác vụ đông năm nay đạt sấp xỉ 73 triệu đồng, tăng 9 triệu đồng so vụ đông năm trước.

b) Sơ bộ ước tính vụ đông xuân 2011-2012: Tổng diện tích gieo trồng vụ đông xuân của toàn tỉnh là 49.084 ha, đạt 96,2% KH và bằng 95,4% so vụ đông xuân năm trước. Trong đó, nhóm cây lương thực có hạt là 39.507 ha, vượt 2,9% KH và bằng 99,8% (riêng lúa xuân là 35.707, đạt 99,2% và bằng 97%).

c) Chăn nuôi và công tác thú y: Thời tiết rét đậm, rét hại kèm theo mưa phùn kéo dài, không khí ẩm thấp đã tạo điều kiện cho nhiều mầm bệnh trên đàn vật nuôi phát triển mạnh. Đến ngày 14/3, dịch cúm gia cầm đã xuất hiện ở 8 hộ gia đình của 6 thôn, 6 xã thuộc 4 huyện, thành phố; công tác chống dịch được triển khai tích cực và có hiệu quả.

2. Công nghiệp

Sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh trong quý I đã gặp không ít khó khăn, đó là: giá điện, giá nhiên liệu tăng, lãi suất vay vốn vẫn giữ ở mức cao,... Bên cạnh đó, một số sản phẩm tiêu thụ chậm, lượng tồn đọng lớn nên sản xuất có phần giảm sút hơn. Tuy nhiên, do hầu hết các DN có vốn đầu tư nước ngoài vẫn duy trì sản xuất ổn định, đạt công suất thiết kế, số lượng lao động tiếp tục tăng, cho thấy sản xuất công nghiệp trong quý I vẫn phát triển trong xu thế vững chắc. Tháng 3, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 1,2% so tháng trước và tăng 39% so cùng tháng năm trước. Tính chung quý I, chỉ số phát triển công nghiệp tăng 35,9% so cùng kỳ năm trước.

Theo giá cố định 1994, GTSX đạt 19.084 tỷ đồng tăng 33,8% so quý I/2011, trong đó các DN FDI chiếm 78,6% và tăng 39,5%. Theo giá so sánh 2010, GTSX đạt 55.529,2 tỷ đồng, tăng 38,5%.

3. Đầu tư và xây dựng

   a) Kết quả thực hiện vốn đầu tư

   Trong quý I, do lãi suất ngân hàng vẫn giữ ở mức cao, DN lại khó tiếp cận với vốn vay, số lượng DN và cơ sở kinh tế thực hiện vốn đầu tư không nhiều nên tổng vốn đầu tư trên địa bàn giảm sút. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 4.346,9 tỷ đồng, giảm 15,6% so cùng kỳ năm trước.

b) Kết quả sản xuất xây dựng

Do vốn đầu tư giảm, nhu cầu xây dựng trong dân cư chưa lớn nên hoạt động xây dựng cũng giảm theo. Giá trị sản xuất xây dựng theo giá thực tế quý I ước đạt 2.206,7 tỷ đồng, giảm 10,5% so với quý I/2011.

4. Thương mại, dịch vụ và giá cả

4.1. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ

Việc điều chỉnh giá điện, xăng dầu đã tác động và làm tăng giá của một số nhóm/mặt hàng. Tuy nhiên, từ đầu tháng 3, những thông tin về hạ lãi suất tín dụng, giá vàng trong xu thế giảm, các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô bước đầu đã có tác dụng. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tháng 3 ước đạt 2.119 tỷ đồng, tăng 1,7% so tháng trước và tăng 20,4% so cùng tháng năm trước. Tính chung quý I, tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng là 6.732 tỷ đồng, tăng 21,3% so quý I/2011; Nếu loại trừ yếu tố tăng giá (bình quân quý I tăng thêm 7,2%) thì mức tăng là 13,2%, cao hơn mức 11,8% của quý I/2011.

4.2. Hoạt động ngoại thương

Sản xuất công nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng cao, thị trường được giữ vững nên hoạt động ngoại thương vẫn đạt kết quả cao. Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá tháng 3 ước đạt 724,6 triệu USD, tăng 3,1% so tháng trước và gấp 2,4 lần so cùng tháng năm trước; kim ngạch quý I trên địa bàn đạt 2,378 triệu USD, đạt 25% kế hoạch, gấp 2,5 lần so cùng kỳ. Mặt hàng chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng kim ngạch xuất khẩu vẫn là sản phẩm điện tử (chiếm 97,7%).

4.3. Hoạt động vận tải, du lịch.

a) Hoạt động vận tải

Giá nhiên liệu tăng, giá cước vận tải đang từng bước được điều chỉnh tăng nhưng hoạt động vận tải vẫn đáp ứng tốt nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá cho sản xuất, xây dựng, tiêu dùng và nhu cầu đi tham quan, lễ hội đầu năm của nhân dân, nên đạt kết quả khá cả về sản lượng và doanh thu.

Vì vậy, doanh thu vận tải hàng hóa quý I ước 375,4 tỷ đồng, tăng 27,8% so cùng kỳ năm trước.

b) Hoạt động du lịch: Trong quí, Bắc Ninh tổ chức kỷ niệm 15 năm tái lập tỉnh nên ngay từ đầu năm, nhiều sự kiện văn hoá và lễ hội truyền thống lớn đã được tổ chức trên địa bàn tỉnh, như lễ hội “Khán hoa Mẫu đơn” tại Chùa Phật Tích và chương trình nghệ thuật “Huyền thoại Tiên Du”; hội Lim với màn trình diễn kỷ lục về số người mặc áo quan họ và cùng hát quan họ; lễ hội Lăng Kinh Dương Vương,.. Vì thế, lượng du khách trong và ngoài nước đến Bắc Ninh tăng cao. Tổng lượt khách quý I ước đạt 70,7 nghìn lượt người, tăng 33,8% so quý I/2011; tổng ngày khách ước đạt 75,9 nghìn lượt.ngày, tăng 37,6% và tổng doanh thu phục vụ đạt 55,6 tỷ đồng, tăng 38,6%.

4.4. Giá cả

Mặc dù, giá nhiên liệu, giá gas tăng nhưng chỉ số giá tiêu dùng trong tháng 3 chỉ tăng 0,26%, là mức tăng thấp so với mức tăng của các tháng gần đây. Sau 3 tháng chỉ số giá tiêu dùng đã tăng thêm 3,36%. Điều này cho thấy các giải pháp của về kiềm chế lạm phát đã phát huy tác dụng.

5. Tài chính

Các hoạt động kinh tế vẫn duy trì tăng trưởng, nhất là khu vực FDI và lĩnh vực ngoại thương nên thu ngân sách đạt kết quả khả quan. Tổng thu trong quý I là 1.802 tỷ đồng, đạt 24% KH năm, tăng 15% so cùng kỳ; tổng chi ngân sách địa phương là 1.402 tỷ đồng, tuy đạt 26,5% KH năm, nhưng lại giảm 7,5% so quý I/2011. Trong đó, chi đầu tư phát triển tăng 44,9%, còn chi thường xuyên giảm 9,2%.

              6. Ngân hàng - Tín dụng

Lãi suất tiết kiệm cao, giá vàng biến động bất thường với mức chênh lệch lớn so với thế giới đã giúp cho các tổ chức tín dụng và ngân hàng trên địa bàn tỉnh huy động vốn thuận lợi hơn. Tổng nguồn vốn huy động đến cuối tháng 3 ước đạt 18,1 nghìn tỷ đồng, tăng 3% so tháng trước và tăng 20,4% so cùng thời điểm năm 2011. Trong quý I, do lãi suất cho vay vẫn giữ ở mức cao, nhu cầu đầu tư mở rộng sản xuất của các DN và tổ chức kinh tế chưa nhiều nên hoạt động tín dụng chững lại. Đến hết tháng 3 tổng dư nợ cho vay trên địa bàn tỉnh đạt 26,15 nghìn tỷ đồng, giảm 0,5% so tháng trước và chỉ tăng 6,5% so cùng thời điểm năm trước; so với thời điểm cuối năm 2011 giảm 1,5%.

7. Các lĩnh vực xã hội

7.1. Lao động và việc làm

Quy mô nền kinh tế trên địa bàn tiếp tục mở rộng và phát triển; các doanh nghiệp, nhất là ở khu vực FDI vẫn tích cực tuyển dụng lao động. Trong đó, có không ít doanh nghiệp đã đưa ra các chính sách ưu đãi, phúc lợi nhằm thu hút lao động có tay nghề và chất lượng cao. Đây là cơ hội thuận lợi để người lao động lựa chọn việc làm phù hợp với mức thu nhập tốt hơn. Tính chung quý I, toàn tỉnh giải quyết việc làm mới được 7.057 lao động đạt 26,1% KH năm và tăng 17,8% so với quý I năm 2011; trong đó, xuất khẩu được 620 lao động, đạt 24,8% KH và tăng 1,6%. Tuy nhiên, do giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng trong khi nhiều doanh nghiệp không tăng lương cơ bản nên trong quý I đã xảy ra 3 vụ đình công (thuộc các DN có vốn đầu tư nước ngoài ở KCN Quế Võ).

7.2. Hoạt động bảo hiểm

Mặc dù, chưa được giao kế hoạch năm nhưng BHXH tỉnh đã phối hợp với các ngành, các địa phương chủ động triển khai, đôn đốc các DN thực hiện chế độ cho người lao động. Tính đến 31/3, toàn tỉnh đã có 706.246 người tham gia đóng bảo hiểm các loại, tăng 74,2% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, có 121.233 người đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), tăng 99,6%. Tổng số tiền thu BH các loại trong quý I đạt 282,5 tỷ đồng, tăng 56,5% so cùng kỳ. Trong quý I, toàn tỉnh đã chi 238,2 tỷ đồng, tăng 16,9% so cùng kỳ năm trước; trong đó từ quỹ BHXH là 117,3 tỷ đồng, tăng 22,9%.

7.3. Đời sống dân cư và công tác xã hội

Kinh tế của tỉnh trong quý I/2012 vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá; chính trị, xã hội ổn định. Đây những yếu tố thuận lợi giúp các cấp, các ngành trong việc triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô theo Nghị quyết 11 của chính phủ. Hoạt động SXKD phát triển tốt, người lao động tìm được nhiều việc làm mới, xuất khẩu tăng, các chính sách đảm bảo an sinh xã hội được thực hiện nghiêm túc. Đây chính là những nhân tố giúp cho đời sống dân cư trên địa bàn tỉnh trong 3 tháng được cải thiện rõ rệt. Ước tính sơ bộ ở các khu vực như sau: Ở khu vực sản xuất kinh doanh, đơn vị thuộc trung ương quản lý đạt 5,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 30% so cùng kỳ và địa phương đạt 3,3 triệu đồng/người/tháng, tăng 21,3%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 3,5 triệu đồng/người/tháng, tăng 12,9%. Ở khu vực hành chính sự nghiệp, cùng với việc tăng mức lương tối thiểu, khu vực này còn chi các khoản tiền thưởng năm 2011, nên bình quân đạt 3,5 triệu đồng/người/tháng, tăng 20,7% so cùng kỳ.

7.4. Giáo dục - Đào tạo

Năm học 2011-2012, ngành Giáo dục - Đào tạo tiếp tục duy trì và thực hiện các cuộc vận động mà năm học trước đạt hiệu quả cao, tập trung chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và giáo dục trọng điểm. Đến giữa năm học toàn tỉnh có 7.926 lớp học mầm non và phổ thông các cấp, giảm 76 lớp so với năm học trước; huy động được 13.215 trẻ em đến nhà trẻ, đạt tỷ lệ 28,5% dân số từ 0-2 tuổi; có 55.002 học sinh mẫu giáo, đạt tỷ lệ 97,9% dân số từ 3-5 tuổi và tăng 9,2% so năm trước trước; bậc tiểu học có 82.914 học sinh, tăng 1%; bậc THCS có 63.042 học sinh, giảm 1% và bậc THPT có 41.743 học sinh, giảm 5,4%. Số lượng giáo viên bậc mầm non được bổ sung sau khi đã chuyển đổi xong các trường bán công thành trường công lập. Bậc mầm non có 3.640 giáo viên, tăng 26,3% so năm trước trước; bậc tiểu học có 3.797 giáo viên, tăng 0,4%; bậc THCS có 3.792 giáo viên, giảm %; bậc THPT có 2.373 giáo viên, giảm 2,3%.

Lĩnh vực đào tạo, UBND tỉnh đã chỉ đạo các trường chuyên nghiệp triển khai nhiệm vụ nâng cao chất lýợng ðào tạo và ðào tạo theo nhu cầu xã hội, ðồng thời chỉ ðạo các ðịa phýõng tập trung xây dựng quy hoạch phát triển nguồn nhân lực giai ðoạn 2011-2020. Đến giữa năm học, toàn tỉnh có 15.044 sinh viên đang học hệ CĐ và ĐH, tăng 5,5% so với năm học trước; có 18.500 học sinh đang học các hệ THCN, CNKT và dạy nghề dài hạn, tăng 49,1%.

7.5. Chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Trong quý I, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện dịch cúm gia cầm nhưng chưa phát hiện loại cúm A/H5N1, tuy nhiên bệnh tay chân miệng ở trẻ em lại diễn biến phức tạp. Đến ngày 15/3, toàn tỉnh đã phát hiện 217 nghi mắc bệnh này tại 56 xã/phường/thị trấn, trong đó đã xác định 9 ca dương tính với EV71, công tác phòng chống dịch được triển khai tích cực, không để lây nan trên diện rộng. Ước tính, trong quý I các tuyến y tế đã khám chữa cho 268,5 nghìn lượt người, tăng 27% so với quý I/2011. Trong đó, điều trị nội trú cho 26,8 nghìn người, tăng 39,7%.

Công tác tuyên truyền chính sách pháp luật về dân số - KHHGĐ được tăng cường, nhất là ở các vùng, khu vực có tỷ lệ sinh cao. Trong đó, chú trọng các biện pháp nhằm giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên và từng bước khắc phục tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

7.6. Văn hoá và thể dục thể thao

Trong quý 1, công tác thông tin tuyên truyền được thực hiện với nhiều hình thức như cổ động, thông tin lưu động, biểu diễn văn nghệ, trưng bày giới thiệu sách, triển lãm ảnh, chiếu phim chuyên đề... nội dung tập trung tuyên truyền phong trào xây dựng làng, khu phố văn hoá; thực hiện NSVM trong việc cưới, việc tang và lễ hội; tuyên truyền cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; tuyên truyền về quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, vũ khí thô sơ; cấm sản xuất, nhập khẩu tàng trữ, vận chuyển, buôn bán pháo và đốt thả đèn trời; về giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn, ùn tắc giao thông; ATGT; về việc tổ chức đón tết nguyên đán Nhâm Thìn 2012. Đặc biệt, nhân kỷ niệm 15 năm tái lập tỉnh Bắc Ninh, các ngành và các địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động gắn với tuyên truyền như: trưng bày sách, ảnh nghệ thuật, cổ vật; tổ chức hội thu sinh vật cảnh, lễ dâng hương tại Đền Đô, lễ mít tinh kỷ niệm; chương trình nghệ thuật “Bắc Ninh - Kinh Bắc linh thiêng ngàn năm hội tụ”; thi hát Quan họ; tổ chức các trò chơi dân gian; triển lãm thành tựu KT-XH; tổ chức Hội chợ thương mại; tổ chức đêm chung kết cuộc thi “Người đẹp Kinh Bắc”,…

Phong trào thể dục thể thao quần chúng được duy trì và tiếp tục phát triển về bề rộng. Các địa phương tổ chức nhiều hoạt động thể dục thể thao sôi nổi vào dịp đầu xuân, các lễ hội, ngày thành lập Đảng, ngày Quốc tế Phụ nữ,…Ở cấp tỉnh, đã tổ chức thành công nhiều giải thể thao, như: cầu lông, bóng chuyển, võ cổ truyền, cờ vua, cờ tướng. Đặc biệt, ngày 10/3/2012 đã khai mạc Hội khoẻ Phù Đổng tỉnh Bắc Ninh lần thứ VIII với 35 đoàn VĐV tham dự; ngày 18/3 tổ chức thành giải chạy “cúp Báo Bắc Ninh” lần thứ XVI thu hút hàng nghìn lượt VĐV tham gia. Dự kiến, trong tháng 4 Bắc Ninh sẽ đăng cai tổ chức Hội khoẻ Phù Đổng của khu vực II gồm 13 đơn vị.

7.7. An ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội và môi trường

An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Tập trung chỉ đạo mở nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm nhằm bảo đảm ANTT trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn 2012. Đồng thời, tăng cường kiểm tra nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng vi phạm NQ 05/CP, Nghị định 47/CP và NĐ 36/CP của Chính phủ. Tính đến ngày 10/3, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 116 vụ phạm pháp hình sự, tăng 9 vụ so kỳ năm trước; trong đó có 14 vụ trọng án, giảm 4 vụ so cùng kỳ năm trước.

Công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông tiếp tục được tăng cường, toàn tỉnh xảy ra 27 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm chết 26 người (so với cùng kỳ, giảm: 2 vụ nhưng tăng 6 người chết). Lập biên bản vi phạm hành chính 8.299 lượt phương tiện vi phạm Luật Giao thông đường bộ; ra quyết định xử phạt tiền, thu nộp kho bạc Nhà nước 3.372 triệu đồng; so cùng kỳ năm trước, tăng 3.148 trường hợp xử phạt và tăng 1.554 triệu đồng.

Bảo vệ môi trường: Công tác cấp phép môi trường, thanh kiểm tra vi phạm môi trường được duy trì và thực hiện có hiệu quả. Trong quý, qua thanh kiểm tra đã phát hiện 26 cơ sở vi phạm về môi trường và ra quyết định xử phạt với tổng số tiền 164 triệu đồng. Tuy nhiên, ở khu vực nông thôn tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn chưa được kiểm soát, việc xả rác bừa bãi của người dân vẫn chưa được cải thiện nhiều, mặc dù đã có điểm tập kết rác thải nông thôn.

Tóm lại: quý I năm 2012, tình hình kinh tế xã hội của tỉnh tiếp tục phát triển ổn định, một số lĩnh vực tăng trưởng khá so với cùng kỳ như: sản xuất công nghiệp, hoạt động xuất, nhập khẩu, thu ngân sách... các lĩnh vực văn hoá, xã hội, đời sống dân cư ổn định, quốc phòng an ninh được đảm bảo. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì tình hình kinh tế - xã hội quý I năm 2012 vẫn còn những khó khăn, tồn tại, đó là: kết quả sản xuất vụ đông giảm; rét đậm, rét hại kéo dài, tiến độ sản xuất vụ xuân chậm; dịch cúm gia cầm tái phát, chăn nuôi phát triển chậm; tình trạng đình công, bỏ việc tại một số doanh nghiệp sau tết vẫn diễn ra; giá điện, giá xăng dầu điều chỉnh tăng; lãi suất tín dụng đứng ở mức cao, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn phải thu hẹp sản xuất, thậm trí có không ít doanh nghiệp bị thua lỗ đứng trước nguy cơ phá sản và tập trung chủ yếu vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc khu vực dân doanh; bệnh tay chân miệng, phạm pháp hình sự, tai nạn giao thông còn diễn biến phức tạp./.