Mười lăm năm trước, Bắc Ninh bắt đầu công cuộc tái thiết và phát triển từ một tỉnh nông nghiệp, hệ thống đô thị hết sức nhỏ bé và lạc hậu. Chỉ sau vài năm, quy hoạch các đô thị tỉnh, huyện được phê duyệt.
Theo đó, 15 KCN tập trung; 30 cụm công nghiệp vừa và nhỏ, công nghiệp làng nghề; nhiều khu chức năng quan trọng về du lịch, thương mại, giáo dục đào tạo, khu đô thị, khu dân cư mới được quy hoạch và xây dựng. Bắc Ninh trở thành một trong những tỉnh được đánh giá cao về công tác quy hoạch, với gần 10 nghìn ha đất công nghiệp và hơn 20 nghìn ha đất đô thị.
Trên cơ sở quy hoạch, các đô thị được mở ra với hệ thống hạ tầng khá đồng bộ. Đường chính đô thị phần lớn có mặt cắt 22,5m trở lên. Hệ thống cấp, thoát nước, chiếu sáng, cây xanh được cải tạo và xây dựng mới. 5 đô thị có nhà máy nước là Bắc Ninh, Phố Mới, Từ Sơn, Lim, Thứa; trong năm 2012 sẽ có thêm nhà máy tại các huyện còn lại. Hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đang được xây dựng hiện đại tại thành phố, thị xã. Khu xử lý rác thải Phù Lãng đến quý II - 2012 bắt đầu đưa vào sử dụng hợp phần I. Hệ thống đường dây, đường ống kỹ thuật phần lớn được ngầm hóa, theo hướng dùng chung. Quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật đề xuất khá rõ các nút giao thông khác mức, đồng thời định hướng phát triển đường cao tốc đô thị cho tương lai sau năm 2020.
Cùng với đó, lĩnh vực nhà ở, công sở cũng phát triển mạnh mẽ, gần 300 trụ sở cơ quan nhà nước đưa vào sử dụng có hiệu quả; nhà ở cho người thu nhập thấp khu vực đô thị được quan tâm xây dựng từ năm 2003 với chung cư 5 tầng (5.800 m2) ven đại lộ Kinh Dương Vương. Năm 2011 đã triển khai 4 dự án nhà ở cho người thu nhập thấp với 158 nghìn m2; hoàn thành và đưa vào sử dụng 40 nghìn m2 nhà ở công nhân và 55 nghìn m2nhà ở sinh viên.
Thực hiện đề án Phát triển nhà ở xã hội đến năm 2015, định hướng đến năm 2020 (phê duyệt tháng 3/2011), công tác thu hút đầu tư đang được đẩy mạnh, nhiều dự án đang trong quá trình chuẩn bị thực hiện. Năm 2009, Bắc Ninh cũng là tỉnh dẫn đầu cả nước, về đích sớm 2 năm so với mục tiêu quốc gia Chương trình Hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở với hơn 2 nghìn ngôi nhà…
Với bao nhiêu nỗ lực, hệ thống đô thị của tỉnh đã thay đổi hoàn toàn. Hầu hết các thị trấn đều mở rộng, xây dựng mới khu trung tâm hành chính theo hướng hiện đại. Từ Sơn, Bắc Ninh được nâng cấp và trở thành thị xã, thành phố. Bộ mặt kiến trúc của thành phố và các đô thị đã đem lại cho khách tham quan nhiều cảm xúc với những con đường, vườn cây, khu nhà, đặc biệt là những công trình điểm nhấn như: Trụ sở Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, Bảo tàng, Thư viện, Nhà thi đấu đa năng, Tượng đài Lý Thái Tổ, Công viên Nguyên Phi Ỷ Lan, Câu lạc bộ người cao tuổi...
Trên đà đi lên mạnh mẽ, định hướng phát triển của tỉnh đã được Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lần thứ XVIII vạch ra là: Phấn đấu đến năm 2015, tỉnh ta cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp, đến năm 2020 trở thành thành phố trực thuộc T.Ư. Để đạt được mục tiêu lớn lao đó, phát triển công nghiệp tiếp tục phải điều chỉnh theo mô hình công nghiệp - đô thị, nâng cấp các cụm công nghiệp theo hướng đảm bảo an toàn môi trường.
Cần quy hoạch Vùng tỉnh làm cơ sở lập quy hoạch chung “đô thị lõi” theo tiêu chí đô thị loại I; đồng thời điều chỉnh quy hoạch chung các đô thị, tích cực quy hoạch phân khu trong và ngoài đô thị. Tiếp đó, cần lập Chương trình nâng cấp các đô thị, đồng thời hình thành các Khu đô thị mới tiêu biểu như KĐT Đại học, KĐT Tây Bắc TP, KĐT Du lịch văn hóa Phật Tích; các khu trọng điểm về du lịch, thương mại, sinh thái; các công trình điểm nhấn về văn hóa, trung tâm thương mại, khách sạn, công viên, trục đại lộ cảnh quan, các khu nhà cao tầng và các công trình bảo tồn di sản....
Trong tương lai, tỉnh được định hướng phát triển với hai vùng không gian chính: Khu vực phía bắc sông Đuống là vùng nội thị với hai trục “lõi” đô thị là Bắc Ninh - Lim - Từ Sơn và Chờ - Bắc Ninh - Phố Mới; khu vực phía nam sông Đuống là vùng ngoại thị với đô thị Hồ là trung tâm. Kết nối hai không gian trên bởi “đô thị xanh” Sông Đuống, vừa là dải sinh thái, vừa là một trọng điểm du lịch với thế mạnh về các di sản văn hóa đặc sắc.
Tầm nhìn sau năm 2020, Bắc Ninh cần lựa chọn mô hình phát triển không gian kinh tế đô thị theo hướng dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp, trong đó lấy dịch vụ thương mại làm chủ đạo, dịch vụ du lịch văn hóa, giáo dục, đào tạo làm mũi nhọn; gắn kết Chương trình phát triển đô thị và Chương trình xây dựng Nông thôn mới, tạo thành động lực lớn hơn cho tiến trình phát triển đô thị. Nhiệm vụ đặt ra hết sức nặng nề đòi hỏi phát huy nội lực của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong tỉnh.
Ngành Xây dựng với chức năng quản lý nhà nước về xây dựng và phát triển đô thị cần nâng cao năng lực quản lý quy hoạch và các hoạt động xây dựng nhằm thúc đẩy các thành phần kinh tế đóng góp ngày càng hiệu quả vào công cuộc phát triển tỉnh nhà, hướng tới một TP hiện đại, văn minh, văn hiến và sinh thái; ngang tầm với những thành phố có chất lượng phát triển cao ở trong nước; hội nhập với các thành phố trong khu vực Đông Nam Á và thế giới.
Theo BBN