Ngay sau khi tái lập, tỉnh đã sớm xác định mục tiêu chiến lược là phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp. Để triển khai, tỉnh đã có sự lựa chọn tạo ra bước ngoặt mang tính đột phá, đó là quy hoạch và xây dựng các KCN tập trung; cụm công nghiệp làng nghề, đa nghề. Việc xây dựng và phát triển các KCN là một trong các giải pháp quan trọng đẩy nhanh quá trình CNH-HĐH tỉnh Bắc Ninh và được triển khai thực hiện theo các Nghị quyết của Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh; Đề án quy hoạch phát triển các KCN tỉnh Bắc Ninh đến năm 2015, định hướng đến năm 2020…
Với nhiều lợi thế so sánh như: Nằm trong tam giác kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có trình độ dân trí khá cao, nguồn nhân lực dồi dào và đang trong thời kỳ “Cơ cấu vàng”, chất lượng đào tạo ngày càng cao, cơ sở hạ tầng khá tốt và đồng bộ, môi trường đầu tư liên tục được cải thiện, Bắc Ninh luôn là điểm đến hấp dẫn nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài.
Theo số liệu của ngành Thống kê, năm 1997, khi tái lập tỉnh, công nghiệp Bắc Ninh mới chỉ có 8.961 cơ sở sản xuất công nghiệp với gần 31.700 lao động, trong đó có 76 doanh nghiệp và chỉ có một doanh nghiệp có quy mô tương đối lớn là công ty liên doanh kính nổi Việt Nam thuộc khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, còn lại là cơ sở sản xuất công nghiệp vừa và nhỏ thuộc tất cả các loại hình được phân bố một cách tự phát và cơ bản phát triển ở một số ngành công nghiệp truyền thống mà tỉnh có thế mạnh như gỗ, giấy, sắt, vật liệu xây dựng và các sản phẩm bằng đồng. Đến hết tháng 10 -2011, con số đó tăng lên 29.000 cơ sở (gấp 3,24 lần so với năm 1997) với 144.600 lao động ở trong và ngoài tỉnh (tăng gấp 4,6 lần) và đã có gần 5000 cơ sở đăng ký thành lập doanh nghiệp, trong đó 2870 doanh nghiệp đang hoạt động (tăng 37,8 lần) bao gồm: 17 doanh nghiệp Quốc doanh, 140 doanh nghiệp liên doanh và 2713 doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Hiện nay, 80% các cơ sở và doanh nghiệp sản xuất nằm trong 10 KCN tập trung đã được quy hoạch và 28 cụm công nghiệp làng nghề và đa nghề ở khắp các địa phương trong tỉnh.
Cùng với tăng trưởng nhanh về số lượng doanh nghiệp, giá trị sản xuất công nghiệp cũng luôn giữ mức tăng trưởng cao với những con số đầy ấn tượng và là “đầu tầu” tăng trưởng của kinh tế ở địa phương.
|
Năm 1997, giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn theo giá cố định 1994 đạt 569 tỷ đồng nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị sản xuất bình quân của các tỉnh, thành phố trong cả nước. Đến năm 2001 con số đó tăng lên 2589 tỷ đồng; năm 2005 là 6724,7 tỷ đồng; năm 2010 là 36.880,6 tỷ đồng, tăng gấp 5,5 lần so năm 2005 và tăng gấp gần 14,3 lần so năm 2001; riêng năm 2011 đạt 65.000 tỷ đồng, gấp 2 lần kế hoạch năm và vươn lên đứng thứ 6/63 tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương.
|
Tốc độ tăng bình quân trong giai đoạn 1997 - 2012 là 42,06%/năm. Trong đó khu vực quốc doanh 15,82%/năm; khu vực ngoài quốc doanh 33,6%/năm; khu vực FDI 138,57%/năm. Kết quả này đã góp phần chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế của tỉnh. Năm 1997, tỷ trọng công nghiệp và xây dựng là 23,77%, đến năm 2011 tăng lên 66,2%. Hiện nay, ngành công nghiệp phát triển cả bề rộng và bề sâu không chỉ bảo tồn và nhân rộng ngành nghề truyền thống mà còn phát triển thêm nhiều ngành công nghiệp mới, sản phẩm mới.
Trong đó, đáng chú ý là ngành công nghiệp điện tử viễn thông. Bắc Ninh hiện đã có 2 tập đoàn là Samsung (vốn đầu tư 670 triệu USD) và Canon (130 triệu USD). Đây là những tập đoàn nổi tiếng thế giới về lĩnh vực công nghiệp điện tử viễn thông và chính các doanh nghiệp của các tập đoàn này đã và đang làm thay đổi và tạo nên đột phá của ngành công nghiệp tỉnh nhà.
Cũng như công nghiệp, những năm qua hoạt động thương mại phát triển khá sôi động với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế. Các mặt hàng thiết yếu, chính sách được cung ứng đầy đủ, kịp thời, phục vụ nhu cầu sản xuất - kinh doanh và tiêu dùng xã hội. Hệ thống hạ tầng thương mại không ngừng được củng cố và phát triển; hệ thống Trung tâm thương mại, siêu thị và cửa hàng tiện ích ngày càng nhiều.
|
Toàn tỉnh hiện có 8 siêu thị và 91 chợ (bao gồm chợ loại 1,2 và 3) hoạt động với gần 35.000 cơ sở kinh doanh thương mại, dịch vụ, tăng gấp gần 4 lần so năm 2001, góp phần cải thiện mạnh mẽ hệ thống phân phối của tỉnh. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2001 đạt 1778,7 tỷ đồng; năm 2005 đạt 4116 tỷ đồng; năm 2010 đạt 16.977,4 tỷ đồng và đến năm 2011 đạt 22.000 tỷ đồng, tăng gần 12,4 lần so năm 2001; tốc độ tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 1997 - 2012 là 26,75%/ năm.
|
Lĩnh vực ngoại thương, hoạt động xuất khẩu đã có sự tham gia của tất cả các thành phần kinh tế, đặc biệt khu vực FDI với nhiều sản phẩm được xuất khẩu như quần áo, hàng điện tử, thiết bị văn phòng… đã tạo bước đột phá. Năm 2001 kim ngạch xuất khẩu đạt 39,2 triệu USD, đến năm 2010 lên 2.516,5 triệu USD; năm 2011 đạt 7.414 triệu USD. Tốc độ tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 1997 – 2012 là 45,6%/năm. Mặt hàng xuất khẩu ngày càng phong phú, ngoài những mặt hàng chủ lực truyền thống như may mặc, thủ công mỹ nghệ, đã có thêm nhiều mặt hàng mới, công nghệ cao như thực phẩm chế biến, sản phẩm điện tử…
Nhiều doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế ISO, SA 8000, HACCP. Hàng hóa đã có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được chú trọng và mở rộng hơn. Ngành đã tăng cường việc xúc tiến, tìm kiếm các thị trường mới, giới thiệu cho các doanh nghiệp tham gia vào các hội chợ quốc tế như Hội chợ ASEAN (Thái Lan), Hội chợ Nam Ninh (Trung Quốc) v.v... Một số hội chợ của tỉnh tổ chức hàng năm như Hội chợ Xuân, hội chợ Hàng Việt Nam chất lượng cao… đã thu hút đông đảo sự tham gia của các doanh nghiệp với chất lượng ngày càng được nâng lên rõ rệt.
Những thành tựu đã đạt được trong 15 năm qua sẽ là động lực để ngành Công thương tiếp tục vững bước phát triển, thực hiện tốt chương trình hành động đến năm 2015, góp phần xây dựng một Bắc Ninh trở thành tỉnh công nghiệp phát triển bền vững vào năm 2015 và là thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2020.