Ngày 6/11/1996, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX đã quyết định việc chia và điểu chỉnh địa giới hành chính một số địa phương, tỉnh Bắc Ninh chính thức được tái lập. Ngày 1/1/1997 đã mở ra chặng đường phát triển 15 năm đầy gian nan, thử thách. Diện mạo Bắc Ninh đến nay đã và đang có nhiều thay đổi, chuyển biến ngoạn mục, đạt được nhiều kết quả lớn.
Xin ông cho biết những thành tựu cơ bản về phát triển kinh tế - xã hội và bức tranh của Bắc Ninh sau 15 năm tái lập tỉnh?
Bắc Ninh đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực KT-XH, phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, cũng như phát triển hạ tầng, giao thông đô thị, đảm bảo an sinh xã hội… Kinh tế Bắc Ninh trong những năm qua đã liên tục tăng trưởng cao và ổn định, bình quân đạt hơn 14%/năm với sự chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả, quy mô kinh tế lớn mạnh không ngừng, năm 2011 gấp 6,6 lần so với năm 1997. Hình ảnh Bắc Ninh sau 15 năm đã có những thay đổi mạnh mẽ. Trước đây, kinh tế tỉnh chủ yếu là thuần nông, nay cơ cấu nông, lâm nghiệp chỉ còn khoảng 8,5%, trong khi công nghiệp và dịch vụ chiếm trên 90%. Bắc Ninh hiện có giá trị sản xuất công nghiệp đứng trong 10 tỉnh cao nhất cả nước. Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2011 đã đạt hơn 62.000 tỷ đồng, gấp nhiều lần so với khi tái lập tỉnh, với tốc độ tăng trưởng cao. Tổng thu ngân sách của tỉnh năm 2011 đã đạt được gần 7.200 tỷ đồng, tăng 41 lần so với lúc mới chia tách năm 1997. Đến nay, Bắc Ninh là một trong 13 tỉnh tự cân đối và có điều tiết ngân sách về TƯ. Kim ngạch XK giai đoạn 1997-2011 tăng bình quân, gần 46% năm, XK hàng hóa từ 0,02 tỷ USD lên hơn 5,8 tỷ USD vào năm 2011, gấp 293 lần so với năm 1997. Cùng với các thành tựu kinh tế, việc đầu tư cho phát triển được đẩy mạnh, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư và hình thức đầu tư, tăng cường kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội; bộ mặt nông thôn và đô thị có nhiều đổi mới…
Năm 1997 Bắc Ninh mới chỉ có 1 dựa án về đầu tư nước ngoài nay đã có hơn 300 dự án với tổng số vốn đầu tư hơn 3,4 tỷ USD. Giải pháp nào để Bắc Ninh đạt được những thành tựu này, thưa ông?
Những thành tự Bắc Ninh đạt được trong 15 năm qua có những tiến bộ vượt bậc. Nổi bật nhất là quy mô công nghiệp tăng nhanh cả về bề rộng lẫn chiều sâu, trong đó có thu hút đầu tư nước ngoài. Khi tái lập tỉnh, Bắc Ninh chỉ có 1 dự án đầu tư nước ngoài. Đến nay, Bắc Ninh đã có 317 dự án đầu tư với tổng số vốn 3,4 tỷ USD. Đặc biệt, trong thời gian qua, có những tập đoàn lớn đã đầu tư như: Samsung, Canon, ABB và gần đây nhất là Nokia. Để đạt được điều này, Bắc Ninh đã có nhiều giải pháp đột phá. Nếu như chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh năm 2007 đứng thứ 17 thì đến năm 2011, Bắc Ninh đã vươn lên đứng thứ 2. Trong 9 tiêu chí chấm điểm, hầu hết các tiêu chí của Bắc Ninh đều xếp ở vị trí từ thứ 2 – 7 trong xếp hạng toàn quốc.
Cùng với việc phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, vấn đề an sinh xã hội và thách thức bảo vệ môi trường đã được Bắc Ninh đặt ra như thế nào trong phát triển bền vững?
Bắc Ninh là một trong những tỉnh đi đầu cả nước phát triển khu công nghiệp gắn với khu đô thị. Hiện nay, ở 3 KCN lớn Tiên Sơn, Quế Võ, Yên Phong đều đã xây nhà ở cho công nhân, đáp ứng hơn 3.000 chỗ ở. Đây sẽ là vấn đề mà tỉnh tiếp tục quan tâm, dành quỹ đất. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã có những chính sách đảm bảo an sinh xã hội. Năm 2011, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới còn 5,8% và chuẩn cũ còn 1%. Đặc biệt là cách đây 1 năm, Bắc Ninh đã kết thúc việc xây dựng nhà cấp 4 cho hơn 2.000 hộ nghèo với tổng số tiền là 120 tỷ đồng. Bắc Ninh cũng có những chính sách trợ giúp các hộ nghèo, cận nghèo, mua bảo hiểm y tế. Sắp tới, Bắc Ninh sẽ rà soát lại hộ nghèo; tỉnh sẽ xem lại toàn bộ chương trình an sinh xã hội, phấn đấu đến năm 2015 sẽ còn khoảng 2,2% hộ nghèo. Để phát triển bền vững, vấn đề môi trường các KCN ở Bắc Ninh được quan tâm; bắt buộc các công ty làm hạ tầng công nghiệp phải đầu tư các nhà máy xử lý nước thải. Cùng với đó là có các biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường trong các cụm công nghiệp làng nghề đang diễn ra khá phức tạp…
Là tỉnh có nhiều di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng và đặc biệt là di sản quan họ. Bắc Ninh sẽ bảo tồn, phát huy, khai thác thế mạnh này để phát triển du lịch và kinh tế - xã hội như thế nào?
Bắc Ninh đã có đề án bảo tồn phát huy giá trị và sự lan tỏa của quan họ, trong đó có những mục tiêu khó đó là đưa quan họ vào trường học. Các thế hệ từ già tới trẻ đều có những hình thức truyền đạt lan tỏa quan họ. Ngoài 49 làng quan họ gốc Bắc Ninh đã có hơn 300 làng quan họ mới. Tuy nhiên, để phát triển du lịch theo hướng khai thác các thế mạnh tiềm năng chưa mang lại kết quả cao. Bắc Ninh đã có những định hướng, giải pháp để khai thác phát huy du lịch tâm linh, du lịch văn hóa.
Từ chặng đường 15 năm qua, Bắc Ninh đã rút ra được những bài học kinh nghiệm và giải pháp gì trong phát triển để phấn đấu đến năm 2015 sẽ đạt được các tiêu chí của một tỉnh công nghiệp và đến năm 2020 sẽ là thành phố trực thuộc TƯ, thưa ông?
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất mà Bắc Ninh sẽ tập trung là rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; tập trung quy hoạch, tổ chức không gian kinh tế và đô thị, xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại và có tính liên kết. Trong quá trình phát triển, sẽ phát huy lợi thế so sánh của Bắc Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi về vị trí, địa kinh tế. Trong đó sẽ có các giải pháp để thúc đẩy phát triển công nghiệp, có các sản phẩm công nghiệp công nghệ cao đạt khoảng 45% vào năm 2015, dịch vụ đa dạng hơn, có các dịch vụ cao cấp. Nông nghiệp nông thôn sẽ phát triển theo hướng công nghiệp hóa và phát triển nông nghiệp sinh thái.
Bắc Ninh sẽ đa dạng hóa các hình thức đầu tư, thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, khuyến khích các dự án đầu tư trong nước; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật. Bên cạnh đó, một giải pháp mang tính đột phá nữa là xây dựng Bắc Ninh với khung tiêu chí là một tỉnh công nghiệp cần xác định tầm nhìn và giá trị thể hiện tính năng động để mở rộng cửa đón các nhà đầu tư đến với Bắc Ninh. Ngoài ra, Bắc Ninh sẽ tập trung vào cải cách hành chính, coi đó là một trong 3 trọng tâm chính để thúc đẩy phát triển. Tỉnh sẽ tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, duy trì vững chắc trong top 10 tỉnh có chỉ số năng lực cạnh tranh tốt nhất cả nước.