Năng lực giảm sút
Đây là một trong những nội dung quan trọng của Báo cáo thường niên DN Việt Nam 2011 được Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố ngày 14/3 tại Hà Nội. Bằng các minh chứng thực tiễn từ 5 ngành kinh tế được lựa chọn là: Chế biến thực phẩm; da giầy và các sản phẩm liên quan; Sản xuất xe có động cơ; Vận tải và kho bãi; Du lịch, Báo cáo chỉ ra rằng DN trong các ngành này đều có xu hướng thu hẹp về quy mô lao động. Đáng chú ý, chỉ số thanh toán hiện tại và thanh toán nhanh của các DN đều có xu hướng giảm. Tuy nhiên, khá bất ngờ là các DN siêu nhỏ và nhỏ có chỉ số thanh toán hiện tại đều thỏa mãn giá trị kỳ vọng, trong khi các DN vừa và lớn thì ngược lại. Đơn cử, trong ngành sản xuất xe có động cơ, DN siêu nhỏ có mức điểm khá là 4, trong khi nhiều DN vừa và lớn có mức điểm dưới chuẩn (tương ứng là 1,2 và 1,5).
Theo bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Thư ký VCCI, các DN lớn trong cả 3 ngành (chế biến thực phẩm, da giầy, xe có động cơ) đều có chỉ số thanh toán không đạt giá trị kỳ vọng. Trong khi DN hai ngành sản xuất còn lại đều ở mức báo động. Điều này cho thấy, khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn của các DN vừa và lớn trong lĩnh vực sản xuất không an toàn. Đáng nói là tình trạng này đã kéo dài trong nhiều năm. Dự báo trong năm 2012, nguy cơ tái diễn "kịch bản" này trong các DN vừa và lớn là rất rõ. Tính chung chỉ số nợ của DN ở 5 ngành đều không thỏa mãn giá trị kỳ vọng.
Riêng ở chỉ số bao phủ lãi, các DN vừa và lớn có "sức khỏe" tốt hơn, trong khi đa phần DN nhỏ rơi vào tình thế không đủ lợi nhuận để bù đắp chi phí vay. Đây là thông điệp quan trọng gửi tới các ngân hàng, nhất là trong bối cảnh các ngân hàng cũng đang gặp rủi ro khi phụ thuộc vào các khoản huy động ngắn hạn để phục vụ nhu cầu vay trung và dài hạn của DN.
Về năng lực sử dụng vốn, ngoại trừ ngành sản xuất da giày, cả 4 ngành còn lại đều có năng lực sử dụng vốn giảm trong giai đoạn 2006 - 2010, nhất là hai ngành chế biến thực phẩm và vận tải kho bãi.
Không thể “đứng” riêng lẻ
Với chủ đề năm "Liên kết kinh doanh", Báo cáo lần này tái khẳng định các DN không thể "đứng" riêng lẻ trong một thế giới "phẳng" như hiện nay mà phải tăng cường liên kết để tăng sức mạnh. Các DN có thể liên kết thông qua việc tham gia vào các chuỗi giá trị, vào các mạng sản xuất, hình thành các cụm nông công nghiệp.
Bên cạnh đó, các hiệp hội cũng cần phát huy hơn nữa vai trò trong việc liên kết các DN. Hiện một số DN đã liên kết với nhau để thực hiện các đơn hàng lớn, hỗ trợ nhau trong cung ứng nguyên vật liệu, công cụ sản xuất, máy móc thiết bị và chia sẻ thông tin về thị trường... Song thực tế là tính liên kết giữa các DN hội viên vẫn còn rất kém và chủ yếu là tự phát.
|
"Các DN cần tiếp tục thực hiện tái cấu trúc DN để có thể tham gia sâu rộng vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh đó, cần thiết lập và xây dựng các mối liên kết kinh doanh để nâng cao sức cạnh tranh".
Ông Vũ Tiến Lộc Chủ tịch VCCI
|
Một hướng liên kết cũng được đề cập đến là liên kết giữa các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và DN Việt Nam trong ngành công nghiệp ô tô. Là ngành nhận được nhiều ưu đãi để phát triển theo quy hoạch 2001 - 2010, tuy nhiên kết quả thực hiện không đạt được như mục tiêu đặt ra. Sự hợp tác hỗ trợ giữa các DN FDI và các DN cung ứng trong nước còn rất hạn chế và chủ yếu dừng lại ở việc nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả quy trình sản xuất, còn việc chuyển giao công nghệ thì hầu như không có.
Cũng không thể không nhắc tới vai trò của ngành dịch vụ vận tải kho bãi và du lịch trong việc thúc đẩy tính liên kết giữa các DN. Tuy nhiên, để có thể phát huy lợi thế của mình, các DN trong hai ngành này cần mạnh dạn và chủ động gia nhập thị trường. Đặc biệt, ngành du lịch cần có sự định hướng của Nhà nước để hình thành nên những mô hình liên kết tốt hơn, tránh phát triển ồ ạt nhưng nghèo nàn về nội dung.
Báo cáo cũng đưa ra những dự báo về một năm khó khăn của kinh tế Việt Nam trong năm 2012. Các DN chỉ có thể vượt qua sóng gió khi đoàn kết, hợp đồng để gia tăng sức mạnh cho mình và cho cộng đồng DN.
|
"Ủy ban Kinh tế Quốc hội và VCCI sẽ xem xét các đề xuất của DN để báo cáo lên Quốc hội. Tuy nhiên, mục tiêu ưu tiên của Chính phủ vẫn là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Rất nhiều DN đã nhận thức được điều này và đồng lòng với chủ trương của Chính phủ, nỗ lực vượt khó trong năm qua" -
Ông Nguyễn Văn Phúc Phó Chủ nhiệm UBKT QH
|