Hữu xạ chưa tự nhiên hương?

Lấy truyền thống trăm năm, nghìn năm để thay thế cho việc quảng bá thương hiệu làng nghề là nếp nghĩ của khá nhiều người làm nghề thủ công. Theo họ, vì đã có truyền thống lâu đời nên sẽ có nhiều người biết đến sản phẩm của làng nghề mình. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hiệu quả của cách làm này chưa thấm tháp gì. Đơn cử như làng nghề đúc đồng Đại Bái có truyền thống hàng trăm năm nay với những sản phẩm nổi tiếng được nhiều người biết đến như tượng đồng, lư hương, tranh chữ… Đã đi vào thơ ca, sách, báo, thế nhưng thực tế thương hiệu Đại Bái còn được khá ít người biết đến bởi công tác quảng bá còn hạn chế. Cả làng với hàng trăm doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhưng mới chỉ có một vài trang web cá nhân, còn website riêng cho cả làng nghề thì chưa có.

Nghệ nhân trẻ Nguyễn Văn Điệp, chủ cơ sở sản xuất Điệp Nhung cho biết: “ý tưởng xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm rộng rãi cho làng nghề đã được chúng tôi nung nấu từ lâu nhưng đến bây giờ mới bắt đầu thực hiện được”. Hiện tại, cơ sở Điệp Nhung đã xây dựng xong website riêng, song còn khá đơn giản về giao diện, mới chỉ đơn thuần là đưa hình ảnh các sản phẩm lên site chứ chưa có những bài giới thiệu sâu về làng nghề, quá trình sản xuất… Còn lại một số các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ở làng nghề này mới chỉ quảng cáo nhờ trên một số website thương mại. Trong khi đó, sản phẩm đồng Đại Bái đã có mặt ở hầu hết nhiều công trình văn hóa, lịch sử tiêu biểu của cả nước. Tất cả đều do bàn tay khéo léo, tinh tế của người thợ và việc nghe tiếng tăm, người nọ truyền người kia để giới thiệu sản phẩm của mình chứ làm quảng bá lớn thì còn xa lắm.

Xây dựng thương hiệu,  còn nhiều việc cần làm

Trong số các làng nghề, có lẽ các doanh nhân làng nghề đồ gỗ Đồng Kỵ (thị xã Từ Sơn) là những người “nhanh chân” trong việc xây dựng thương hiệu. Từ những năm đầu thập kỷ này, nhiều doanh nghiệp Đồng Kỵ đã chú ý xây dựng các gian hàng giới thiệu sản phẩm ở khắp các khu đô thị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng… Chính những doanh nhân này cũng là những người đầu tiên xây dựng các trang web cá nhân của doanh nghiệp mình để quảng bá thương hiệu, sản phẩm ra thế giới. Chính vì vậy khi nói đến sản phẩm gỗ mỹ nghệ người ta nhớ ngay đến đồ gỗ Đồng Kỵ trong khi Phù Khê, Hương Mạc mới là quê hương của mặt hàng này.

Ba trong những làng nghề cũng đã bước đầu thành công với việc quảng bá thương hiệu là làng tranh dân gian Đông Hồ (Thuận Thành), tre trúc Xuân Lai (Gia Bình) và gốm Phù Lãng (Quế Võ). Tiêu biểu hơn cả là làng tranh Đông Hồ được nhiều du khách trong nước, quốc tế biết đến nhờ các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí. Hàng năm có hàng trăm bài báo, phóng sự phát thanh, truyền hình đề cập đến tranh dân gian Đông Hồ, vì thế dòng tranh này đã đến được với nhiều người yêu thích.

Tuy nhiên trong số hàng chục làng nghề trên địa bàn tỉnh, số lượng các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất quan tâm đúng mức đến việc quảng bá giới thiệu sản phẩm không nhiều. Một trong những nguyên nhân của khó khăn trên là sản xuất trong các làng nghề hiện còn manh mún, nhỏ lẻ theo hộ gia đình, mạnh ai nấy làm. Thế nên, để xây dựng thương hiệu chung không phải chuyện dễ. Ngoài ra việc mang sản phẩm ra trưng bày tại các trung tâm thương mại lớn cũng tốn khá nhiều chi phí, hơn nữa do khó khăn chung của nền kinh tế nên sản phẩm bán không chạy lắm. Theo ông Hoàng Huy Tập, Phó Giám đốc Sở Công Thương, thì Sở đã có những chính sách hỗ trợ, xúc tiến quảng bá thương mại dành cho các làng nghề nhưng hiệu quả chưa thực sự như mong muốn bởi ngoài những nỗ lực của ngành còn đòi hỏi nhận thức và sự đầu tư của chính các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Chiến lược dài hơi hơn để xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm là đăng ký nhãn hiệu độc quyền và quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt là internet (qua các website). Điều này đòi hỏi chủ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải có kiến thức maketing, tin học, ngoại ngữ. Hiện tại, nhiều chủ doanh nghiệp đồ gỗ mỹ nghệ ở làng đồ gỗ Đồng Kỵ đã chú ý học thêm ngoại ngữ và maketing và thành lập website để giới thiệu sản phẩm. Đồ gỗ mỹ nghệ ở đây có ưu thế là 80% làm thủ công nên khá tinh xảo, có hồn. Vì thế, lập website không chỉ để giới thiệu sản phẩm đến với người tiêu dùng trong nước mà còn ra thế giới”.