Thứ bẩy, 25/05/2013
Thống kê truy cập

Trực tuyến  :

4362

Đã truy cập :

6930100
Tin tức sự kiện - Bảo tàng, thư viện

Bước đầu tìm hiểu Hội Thiện làng Đại Trạch 12/10/2011 10:42:25 CH

Tại chùa Hương Thuỷ (thôn Đại Trạch, xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành), có các bia đá và hoành phi câu đối khẳng định Bà Ba Cai Vàng đã trụ trì chùa và viên tịch tại đây.

Trong chùa có ngôi nhà ba gian có hậu cung, gọi là đền Thiện. Trong đền có bức hoành phi “Hương Sơn vọng thiện”, tấm bia đá “Hương Sơn hội đồng bi kí” đặt trên lưng rùa hai mặt có khắc chữ. Mặt trước có nhiều thông tin quý. Mặt sau chỉ liệt kê tên các xứ ruộng hậu. Dòng lạc khoản cho biết bia dựng tháng 4 năm Mậu Thân, niên hiệu Duy Tân thứ 2 (1908). Lời văn do tú tài Nguyễn Phạm Cận làng Cổ Liên Đình tỉnh Hà Nam soạn và tú tài Đặng Quang Ngạn làng Mai Đình huyện Kim Bảng viết chữ. Nội dung có đoạn: “Tiểu thiền trụ trì ở chùa Hương Thuỷ đã hơn 40 năm, đọc kinh niệm Phật, tế độ chúng sinh, dựng chùa, đúc chuông, lại bảo họp làm việc thiện mong sao tổ chức được một hai việc tốt lành vậy. Với lòng tự giác tự nguyện ân cần chưa đủ mà còn vận động mọi nhà xuất tiền của họp thành Hội Thiện, xây dựng miếu chùa, khắc chữ, chép kinh, doanh tu công quán, mua vào ruộng tốt, chẳng phải chỉ là dự định một thời mà muốn lưu truyền cho muôn đời”. Như vậy Bà Ba Cai Vàng đã về tu tại chùa Hương Thuỷ ngay sau khi giải giáp nghĩa quân (tháng 10-1864) và đến lúc dựng bia đã ở chùa hơn 40 năm. Trong thời gian này bà đã làm được nhiều việc thiện và lại đứng ra tổ chức Hội Thiện để hoạt động lâu dài. Hội có tổ chức gồm một hội đồng quy tụ người có uy vọng xã hội. Tên hội là Lạc Thiện, có trụ sở và tài sản là một mẫu ruộng tốt.
   Trong phần quy định cúng tế có nhắc đến việc trong văn tế phải có câu “tứ phương nam nữ đẳng chúng cô hồn ở bản xứ Nghĩa Chủng, gồm 450 âm hồn mộ hồn cùng về hưởng”. Số 450 âm hồn ở xứ Nghĩa Chủng có thể là các nghĩa binh khởi nghĩa Cai Vàng tử trận được Bà Ba Cai Vàng âm thầm quy tụ về chôn cất tại đây. Năm 1912 Bà Ba Cai Vàng qua đời, tại miếu Âm Hồn hội Thiện làm đôi câu đối ca ngợi bà như sau:
Tiểu cát phục nhung y kị mã huy kì danh trấn hùng uy nhân Kinh Bắc
Xuất gia quy thiền phái chiêu kinh tịch kệ học thông đức độ phật Như Lai
Nghĩa là:
Phận lẽ khoác áo bào, cưỡi ngựa, phất cờ, danh tiếng oai hùng người Kinh Bắc
Đi tu nương cửa phật, sớm kinh, chiều kệ, học thông đức độ phật Như Lai.
Trong chùa có 3 bia nhỏ gọi là bia hậu, có một bia ghi “Vọng Thiện bi kí”. Bia dựng ngày 1-12 năm Bảo Đại thứ 18 (1943). Mục đích chính của Hội Thiện được nhắc đến là: “Lòng nhân mở rộng, ơn tới dân ta, hồi phục chân tu, giữ lấy đường thiện, dựng thêm thánh miếu, soạn lại chân kinh. Mỗi việc làm của người đi trước mà không làm sáng rõ, ghi tạc vào bia đá, cứ im lìm ngăn cách há không để cho người sau có lòng cảm kích hay sao”.
Không rõ Hội Thiện do Bà Ba Cai Vàng thành lập hoạt động đến năm nào thì chấm dứt. Ngày nay trụ sở hội đã biến thành đền thờ. Mấy năm vừa qua, nhân dân Đại Trạch cùng tín khách thập phương công đức, chùa Hương Thuỷ đã được trùng tu tôn tạo lại nhiều hạng mục trị giá hàng tỉ đồng.


Phạm Thuận Thành