Thứ sáu, 19/09/2014
Thống kê truy cập

Trong ngày  :

3436

Đã truy cập :

19130396
Tin tức sự kiện - Nét văn hóa kinh bắc

Làng Quan họ Châm Khê 14/02/2012 2:43:22 CH

Châm Khê (Phong Khê, thành phố Bắc Ninh) là một trong 49 làng Quan họ gốc nổi tiếng của vùng Kinh Bắc. Tự bao đời người Châm Khê vẫn tự hào bởi nghề chơi Quan họ nơi đây vốn lừng lẫy tiếng tăm khắp vùng. Ngày nay, qua những thăng trầm của thời gian, Quan họ Châm Khê vẫn giữ được nét đặc biệt riêng có của mình, bao giờ tỷ lệ Quan họ liền anh cũng đông và nổi tiếng hơn Quan họ liền chị trong khi hầu hết các làng khác Quan họ liền chị thường “áp đảo” Quan họ liền anh.  

 Ông Nguyễn Công Dứa năm nay đã ngoại thất thập vốn là một liền anh có tiếng của làng Quan họ Châm Khê. Được thừa hưởng ở cha chú giọng hát và niềm đam mê với vốn cổ của quê hương, từ thuở thiếu thời ông Dứa đã được đi hầu khắp các làng Quan họ để xem, nghe và giao lưu Quan họ. Nhớ lại thời đó, ông Dứa kể: Những năm sau hòa bình lập lại, cha và chú cho tôi đi chơi và thử hát tại hội Lim. Theo nghề, tôi rủ các anh em đi hát, thấy hợp giọng với ai thì làm thành một đôi. Tôi và ông Lụt (Nguyễn Công Lụt - PV) hát đôi với nhau từ nhiều năm nay. Nhưng không phải cứ biết hát mà đã giỏi ngay, phải từ hát thạo mới dần hát giỏi được. Khi được hỏi về thế hệ Quan họ liền anh ngày ấy, ông Dứa sôi nổi hẳn: Trước đây, làng Châm Khê chưa phát triển nghề giấy như bây giờ. Cả làng chủ yếu làm nông nghiệp, đàn ông cày bừa, đàn bà cấy hái. Vẫn còn nguyên tư tưởng lạc hậu, rằng phụ nữ còn phải làm dâu con, gánh trọng trách nhà chồng nên Quan họ nữ ở Châm Khê có hát nhưng ít, chỉ khoảng dăm đôi, trong khi đàn ông có rất nhiều người tham gia, ngày ấy phải có đến 60 liền anh.
Về sự nổi trội tỷ lệ liền anh trong Quan họ Châm Khê, tác giả Hoắc Công Huynh trong cuốn “Làng và nghệ nhân Quan họ Bắc Ninh” cũng từng nêu tên những liền anh tiêu biểu cho thế hệ đó là: Nguyễn Trọng Thiền, Lê Văn Đoan, Lê Văn Mỵ, Nguyễn Bá Sức, Nguyễn Công Thuần, Nguyễn Trọng Ngữ, Nguyễn Trọng Cầu, Nguyễn Trọng Tớn, Nguyễn Khắc Thịnh, Nguyễn Trọng Kính, Nguyễn Trọng Kỷ, Nguyễn Trọng Kiên, Nguyễn Trọng Đu, Lê Văn Đoàn, Nguyễn Trọng Ích…
Hiện tại, làng Châm Khê duy trì tốt CLB Quan họ với sự tham gia của khá đông đảo các liền anh. Cùng với những cặp liền anh: Hùng - Tình, Sáng - Hữu, Ba - Tạo, Quyền - Ba, Quyền - Tạo… đã hát thành thạo hàng trăm, hàng chục bài Quan họ thì CLB Quan họ Châm Khê còn một số liền anh khác tham gia nhưng chưa hợp đôi. Liền anh Nguyễn Công Dứa được coi là thế hệ lớn tuổi trong CLB này và từng được các liền anh, liền chị tiền bối trực tiếp truyền dạy hát và những nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa Quan họ. Ông Dứa lý giải: “xuân thu nhị kỳ” phải được hiểu là mùa xuân đi hát hội, đến mùa thu giao lưu và kết bạn. Mùa xuân, mùa của lễ hội, qua lễ hội mà có dịp kết bạn với nhau. Đến mùa thu có đình đám, những việc lớn sẽ có dịp giao lưu với nhau. Ngày còn nhỏ, tôi từng hỏi các cụ “Tại sao Quan họ kết bạn với nhau lại không được kết duyên?”, các cụ có nói thế này: Đã gọi là kết bạn với nhau thì từ việc nhỏ đến công to việc lớn, việc vui việc buồn đều có nhau giúp đỡ. Cụ thể như làm nông nghiệp thì đến thời vụ mạ úa, lúa rũ thường đến giúp nhau. Vậy thì là người trong nhà rồi, không được phép lấy nhau. Còn nữa, người Quan họ chúng tôi khi chia tay nhau sau khi mãn canh hát không nói bằng lời mà bằng câu hát. Tôi nghĩ rằng, đây chính là nét đặc sắc và riêng có của người Quan họ.
Quan họ Châm Khê hiện nay tuy số lượng liền anh không còn “áp đảo” liền chị như mấy chục năm trước đây song cũng đủ khẳng định sự tiếp nối truyền thống. Dẫu vậy, cũng giống như nhiều địa phương khác, Quan họ Châm Khê hiện đang phải đối mặt với sự thiếu hụt thế hệ kế cận. Mong rằng, với truyền thống của làng Quan họ gốc, lại sẵn có tiềm năng, Châm Khê sẽ phát triển thêm nhiều liền anh Quan họ.


Theo BBN