Di tích là nguồn sử liệu quan trọng và phong phú góp phần vào việc nghiên cứu làm sáng tỏ nhiều vấn đề lịch sử và giá trị văn hóa nghệ thuật.
Chùa Dâu, chùa Phật Tích, chùa Dạm, chùa Cổ Pháp… là những danh lam cổ tự nổi tiếng, trở thành di sản kiến trúc tiêu biểu của dân tộc. Hiện nay, chùa Dạm còn bảo lưu được 4 cấp nền cùng những di vật quý như gạch, ngói, tượng rồng phượng, đặc biệt là cột đá chạm rồng. Ngoài tượng Phật Adiđà bằng đá xanh quý hiếm, chùa Phật Tích còn bảo lưu được những di vật quý hiếm khác như chân cột bằng đá chạm khắc hoa sen, hình dàn nhạc công đang tấu nhạc dân tộc, nhằm tôn vinh Phật pháp… Chùa Tiêu, nơi sinh thành vua Lý Thái Tổ hiện còn bảo lưu được nhiều cổ vật quý giá như bia đá “Lý gia linh thạch”, tượng Quốc sư Lý Vạn Hạnh có công nuôi dạy Lý Công Uẩn, vị vua khởi nghiệp triều Lý...
Trải qua mưa nắng thời gian cùng sự tàn phá của chiến tranh, nhiều di tích có liên quan đến triều Lý, trong đó một số di tích lớn như chùa Phật Tích, chùa Dạm, chùa Tam Sơn, chùa Đại Đình… đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Thực hiện chủ trương bảo vệ và sử dụng di tích, Luật Di sản văn hóa, cùng với công tác xã hội hóa, hàng chục các di tích lịch sử văn hóa thời Lý được tu bổ kịp thời như đền Xà, đền Phấn Động, đình chùa Dương Lôi, đền thờ Thái sư Lê Văn Thịnh, đình Phù Lưu, đình Tam Tảo… Nhân dân địa phương đã đóng góp hàng trăm tỷ đồng vào việc tu sửa các di tích xuống cấp. Công tác xã hội hóa đã huy động được nguồn lực to lớn của nhân dân và xã hội vào việc tu bổ di tích, điển hình như phường Đình Bảng (Từ Sơn) trong việc tu sửa lại các công trình của đền Đô, phường Vũ Ninh (thành phố Bắc Ninh) trong việc phục dựng lại đền Cổ Mễ, xã Nam Sơn (thành phố Bắc Ninh) trong việc bảo vệ, tu bổ các di tích thời Lý ở địa phương…
Chùa Phật Tích được quy hoạch để phát triển thành điểm du lịch văn hóa tâm linh tiêu biểu của cả nước.
Trong ảnh: Hát Quan họ trên đỉnh núi Phật Tích trong ngày hội.
Trong dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, nhiều di tích thời Lý được nghiên cứu, khảo sát, đầu tư tôn tạo và bảo vệ với quy mô lớn, như chùa Dâu và chùa Phật Tích đã được xếp hạng di tích cấp Quốc gia đặc biệt quan trọng với nhiều di tích, cổ vật tiêu biểu, quý hiếm được nhà nước công nhận là bảo vật Quốc gia… Dự án tu bổ chùa Phật Tích với quy mô lớn đã được triển khai, nhằm đưa di tích này trở thành khu du lịch văn hóa tâm linh nổi tiếng. Ngoài việc trùng tu, tôn tạo quy mô năm 2010, các dự án xây dựng tháp chuông và tượng phật Adiđà cao 28m trên đỉnh núi Phật Tích và nhiều hạng mục công trình phụ trợ cũng đang hoàn thiện với kinh phí lên đến hàng trăm tỷ đồng. Nhà chùa đã xây dựng được bảo tàng Phật giáo đặc trưng với các di vật độc đáo của thời Lý, thu hút hàng vạn du khách tham quan, chiêm ngưỡng mỗi năm.
Trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thời Lý, ngành Văn hóa Bắc Ninh đã triển khai nhiều việc làm thiết thực: Lập hồ sơ đề nghị Nhà nước xếp hạng bảo vệ di tích lịch sử văn hóa thuộc thời Lý, triển khai có hiệu quả công tác bảo tồn, tu sửa, tôn tạo di tích. Bên cạnh đó, công tác sưu tầm, nghiên cứu, xuất bản, tuyên truyền về các giá trị di sản văn hóa thời Lý ở Bắc Ninh cũng đạt nhiều thành tựu to lớn. Nhiều lễ hội lớn, tiêu biểu như hội Dâu, hội Đền Đô, hội chùa Phật Tích, chùa Dạm, hội đền Bà Chúa Kho, hội chùa Tiêu, hội làng Dương Lôi… được tổ chức với quy mô lớn. Lễ hội đền Đô đã trở thành ngày hội quy mô quốc gia, để nhân dân cả nước bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị vua triều Lý. Lễ hội chiến thắng Như Nguyệt cũng được tổ chức định kỳ với quy mô lớn, thu hút du khách trong nước và quốc tế.
Được sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh và sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chương trình mục tiêu Quốc gia đầu tư chống xuống cấp cho các di tích lịch sử văn hóa đã được thực hiện có hiệu quả với sự hỗ trợ của Nhà nước và sự đóng góp của nhân dân. Những thành tựu đạt được trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di tích thời Lý đã được khẳng định, mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội to lớn. Tuy nhiên, việc phát huy giá trị của các di tích gắn liền với hoạt động du lịch còn rất hạn chế. Để phát huy tốt giá trị các di tích, ngoài việc trùng tu, tôn tạo, cần quan tâm đến các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch tại các điểm di tích để thu hút hơn nữa du khách về tham quan. Xây dựng các khu văn hóa du lịch về nhà Lý như khu Đền Đô-Dương Lôi-Tiêu Sơn, khu văn hóa du lịch Thiên Thai (Gia Bình)… một cách quy mô. Phát triển các tour du lịch tham quan gắn với các di tích lịch sử . Trong tương lai, xây dựng và đầu tư để các điểm di tích trở thành điểm nhấn du lịch quan trọng trong hành trình du lịch về quê hương Bắc Ninh là biện pháp hiệu quả để phát huy giá trị các di tích góp phần xây dựng nền văn hóa Bắc Ninh-Kinh Bắc đậm đà bản sắc.