Chuyển nhanh doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần
Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) vừa đề xuất với Bộ Tài chính giải pháp chuyển nhanh toàn bộ doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thuộc đối tượng chưa cổ phần hóa trong trung hạn thành công ty cổ phần.
Theo ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký VAFI, chuyển DNNN thành công ty cổ phần với 3 cổ đông pháp nhân ban đầu: Thứ nhất, giao cho đại diện công đoàn nắm giữ 1 cổ phần mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Thứ hai, giao cho tổ chức Đảng ở cơ sở nắm giữ 1 cổ phiếu. Cuối cùng, Nhà nước mà đại diện là các bộ, ngành, UBND tỉnh, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nắm giữ 99,999%… cổ phần.
Thực tế, đây không phải hình thức cổ phần hóa mà chỉ đơn thuần là biện pháp kỹ thuật nhằm chuyển nhanh toàn bộ DNNN 1 thành viên thành công ty cổ phần với 3 cổ đông như đã nêu. Ngoài ra, khi triển khai thực hiện giải pháp này, không cần phải thành lập ban cổ phần hóa tại DN, không cần phải kiểm kê định giá DN, không cần phải IPO… mà chỉ đơn giản bằng 1 quyết định chuyển đổi với các dữ liệu theo sổ sách kế toán.
Kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới đã cho thấy, toàn bộ cổ tức được chia tại công ty cổ phần có vốn nhà nước phải nộp cho ngân sách. Chẳng hạn như ở Thái Lan, hiện Chính phủ chỉ nắm giữ 51% cổ phần tại vài chục doanh nghiệp lớn nhưng hàng năm tiền cổ tức chiếm khoảng 10% tổng thu ngân sách nhà nước. Trong khi đó, tại Việt Nam, nếu vẫn ở mô hình DNNN thì theo cơ chế hiện hành, toàn bộ phần lợi nhuận sau thuế của DNNN được để lại doanh nghiệp. DNNN không có nghĩa vụ nộp tiền cổ tức cho Nhà nước như tại các công ty cổ phần có cổ phần Nhà nước. Vì vậy, nếu thực hiện chuyển đổi DNNN thành công ty cổ phần như phương án nêu trên thì Nhà nước sẽ thu được nguồn ngân sách lớn. Bên cạnh đó, thực hiện giải pháp này để có cơ sở buộc khối DNNN phải có nghĩa vụ nộp tiền cổ tức hàng năm theo mức lãi suất tiền gửi ngân hàng hoặc theo mức cổ tức bình quân trong ngành là nhằm đào thải những nhà quản lý yếu kém, buộc giới quản lý DNNN phải chú trọng tuyển dụng người tài.
Ông Nguyễn Hoàng Hải cũng cho rằng, nếu thực hiện giải pháp từ năm 2013, VAFI ước tính tổng số tiền cổ tức thu được có thể lên đến 4 tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng thu ngân sách nhà nước. Con số này sẽ tiếp tục tăng lên 15% Nhà nước đòi hỏi chặt chẽ với khối DNNN.
Theo Báo CôngThương