Trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới để bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc;việc nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế (trong đó có nguồn lực về tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ) là yêu cầu cần thiết, cấp bách để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước.
Vì vậy, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 54/2026/TT-BTC ngày 15/5/2026 quy định chế độ quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng thuỷ lợi và hướng dẫn việc kê khai, báo cáo tài sản kết cấu hạ tầng thuỷ lợi.
Thông tư số 54/2026/TT-BTC gồm 4 Chương, 17 Điều. Trong đó, phạm vi điều chỉnh của Thông tư số 54/2026/TT-BTC quy định chế độ quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi là tài sản cố định và hướng dẫn việc kê khai, báo cáo về tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi do Nhà nước đầu tư, quản lý. Đối với phần diện tích đất gắn liền với công trình thủy lợi thì chỉ theo dõi danh mục tài sản, không theo dõi, kế toán về giá trị của tài sản; việc quản lý, sử dụng đất thuộc phạm vi tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được thực hiện theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật có liên quan.
Thông tư cũng quy định rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh, gồm: tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định số 74/2026/NĐ-CP ngày 14/3/2026 của Chính phủ; tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được giao cho doanh nghiệp quản lý theo hình thức tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đối với các tài sản này, việc quản lý, trích khấu hao được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định áp dụng đối với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Thông tư không điều chỉnh việc xác định tuổi thọ tài sản phục vụ nâng cấp, mở rộng, bảo trì công trình; không áp dụng đối với việc xác định giá trị tài sản để khai thác hoặc xử lý theo hình thức bán; đồng thời không áp dụng đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định theo quy định tại Điều 4 của Thông tư. Việc theo dõi các tài sản không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định được thực hiện theo quy định của pháp luật về kế toán và các quy định pháp luật có liên quan.
Tại Điều 2, Thông tư số 54/2026/TT-BTC cũng quy định đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm:
Một là, Cơ quan thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước về thủy lợi quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 74/2026/NĐ-CP.
Hai là, đối tượng được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định số 74/2026/NĐ-CP (sau đây gọi là cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản), gồm: Cơ quan chuyên môn về thủy lợi; Đơn vị sự nghiệp công lập; Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được giao quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi theo hình thức không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Ba là, Các cơ quan, đơn vị khác liên quan đến việc tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.
Thông tư số 54/2026/TT-BTC quy định cụ thể tiêu chuẩn nhận biết tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi là tài sản cố định; nguyên tắc quản lý, xác định nguyên giá, giá trị còn lại, chế độ tính hao mòn và trích khấu hao đối với từng loại tài sản. Đồng thời, Thông tư hướng dẫn phương pháp xác định nguyên giá trong các trường hợp đầu tư xây dựng mới, mua sắm, điều chuyển, chuyển giao, nâng cấp, mở rộng hoặc thay đổi nguyên giá tài sản.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định khung thời gian tính hao mòn, tỷ lệ hao mòn, trích khấu hao đối với từng nhóm tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong công tác kế toán, kiểm kê, theo dõi và cập nhật dữ liệu tài sản. Ngoài ra, việc kê khai, báo cáo tình hình quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi cũng được hướng dẫn cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công trong lĩnh vực thủy lợi.
Việc ban hành Thông tư số 54/2026/TT-BTC có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở pháp lý cho việc xác định giá trị tài sản, kiểm kê, phân loại, giao tài sản cho đối tượng quản lý tài sản và tổ chức quản lý, sử dụng, khai thác tài sản.
Thông tư số 54/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 5 năm 2026 và được áp dụng từ năm tài chính 2026. Đồng thời, Thông tư này thay thế Thông tư số 24/2025/TT-BTC ngày 09 tháng 5 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn việc tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi./.
