Chùa Xuân Quang và lễ hội Tạ ân
Chùa Xuân Quan (Huệ Trạch tự), nay thuộc thôn Xuân Quan, xã Trí Quả, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, là một trong những địa linh bậc nhất vùng Dâu - Luy Lâu xưa.
Ảnh: Nguồn Internet.
Mảnh đất Xuân Quan là nơi diễn ra và chứng kiến những biến động lớn của lịch sử dân tộc - thời kỳ Bắc thuộc. Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa hai Bà Trưng (Năm 40 đầu Công nguyên) khi nghĩa quân tiến đánh, công phá thành Luy Lâu - Thủ phủ, dinh luỹ cuối cùng của nhà Đông Hán ở nước Việt. Cuộc khởi nghĩa để lại những dấu ấn đặc sắc trên đất này, mà biểu hiện cụ thể là việc thờ cúng hai nữ tướng của Hai Bà Trưng là Ả Tắc, Ả Dị và hàng chục các tướng sĩ khác trên vùng đất Luy Lâu - Siêu Loại Thuận Thành.
Chùa Xuân Quang là linh huyệt mà Tùy Hoàng Đế (phương Bắc) đã chọn để an xá lợi Phật, nhằm hoàng dương Phật pháp, phổ độ chúng sinh; dạy bảo Tam đồ, lục đạo, cùng gieo duyên lành để hưởng quả phúc như lời giáo hóa của Đức Phật.
Hiện chùa có kiến trúc hình chữ Công, mặt quay về hướng Tây, gồm 7 gian Tiền đường, 3 gian Thiêu hương và 3 gian Thượng điện, theo kiến trúc chồng diềm tám mái… Chùa Xuân Quan còn lưu giữ một hệ thống tượng thờ phong phú cùng nhiều đồ thờ tự và các di vật, tài liệu mang nhiều giá trị về lịch sử văn hóa và nghệ thuật, tiêu biểu là: 30 pho tượng Phật, tượng Pháp Thông, Đức Thánh Tải, ngai gỗ thời Lê, hai đạo sắc phong năm 1924, hai bia đá khắc năm 1679 và 1876, chuông đồng “Huệ Trạch tự chung” đúc năm 1826 và nhiều đồ thờ tự bằng gỗ, đá, kim loại khác.
Hằng năm, người dân tổ chức rước Pháp Thông về thờ cúng và dự hội hàng năm vào ngày 12 tháng 4 âm lịch. Lễ hội Tạ ân, chùa Xuân Quan - Huệ Trạch tự, diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14 tháng 4 (âm lịch) hàng năm, cùng tổ chức rước thánh Pháp Thông từ chùa Xuân Quan về chùa Đại Trạch làm lễ, hôm sau rước tượng Phật - Đại thánh Pháp Thông trả lại về chùa Xuân Quan.
Với những giá trị về lịch sử văn hóa và nghệ thuật tiêu biểu, chùa làng Xuân Quan đã được công nhận và xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1992.
