Di tích nhà thờ tiến sĩ Đàm Đình Cư
(BNP) - Nhà thờ tiến sĩ - Thế Quận công Đàm Đình Cư (khu phố Hương Mạc, phường Hương Mạc, thành phố Từ Sơn) được khởi dựng vào thời Lê - Mạc, xưa là nhà ở của cụ gồm 5 gian, sau này dòng họ đã dùng nơi đây làm nơi thờ tự cụ và dòng họ Đàm Đình. Nhà thờ được công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia năm 1989.
Tiến sĩ Đàm Đình Cư sinh năm Kỷ Tỵ (1509), từ nhỏ vốn là người thông minh, ham học, năm Mậu Tuất (1538) đời Mạc Đăng Doanh ông 30 tuổi, thi đậu Đệ nhị giáp tiến sĩ, ông là người thi đậu trẻ tuổi nhất khoa thi này. Ông làm quan cho nhà Mạc, được bổ nhiệm nhiều chức vụ khác nhau và được phong Thái phó Thế Quận công. Ông là người giản dị, đức độ và thanh liêm, khi về hưu mở trường dạy học tại quê nhà và mất năm 1582, thọ 73 tuổi.
Cổng nhà thờ được xây dựng với quy mô lớn. Trên đắp, trang trí hoa lá, rồng, mây cách điệu…
Tòa Tiền tế được dựng năm 2003 gồm 5 gian, bộ khung gỗ xoan mái lợp ngói ta, phía trước và sau không để cửa, hai gian hồi xây kín
Nhà chuyển bồng 1 gian hình vuông, kiểu chồng diêm 2 tầng 8 mái, bộ khung gỗ xoan, vì nóc có kết cấu kiểu con chồng kẻ truyền, xung quanh đóng khung con tiện.
Hậu đường còn giữ được kiến trúc của lần trùng tu thời Nguyễn (1917), gồm 5 gian, bộ khung làm bằng gỗ lim chắc chắn, mái lợp ngói ta, phía trước xây 2 cột trụ lồng đèn trên đỉnh đắp đôi nghê chầu.
Trên các con chồng có chạm trổ hình hoa lá cách điệu, các bức cốn trạm kênh bong đề tài tứ linh sinh động…
Hiện, nhà thờ còn lưu giữ được nhiều hiện vật có gíá trị thời Nguyễn: Bài vị, hương án, hòm sắc gỗ, kiếm, hoành phi câu đối…
Ngai thờ.
Chúc văn tiến sĩ Đàm Đình Cư soạn năm 1581.
Bản đồ khoanh vùng di tích.
Bên cạnh là đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Giản Thanh.
Ngày 29/5 (âm lịch) hằng năm, con cháu dòng họ lại tập trung ở nhà thờ để tổ chức giỗ Thế Quận công Đàm Đình Cư. Nhà thờ và phần mộ tiến sĩ Đàm Đình Cư được công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 100-VH/QĐ, ngày 21/01/1989.
